Nederland behoort tot de wereldtop als het gaat om wetenschap, maar laat kansen liggen bij de benutting van (publieke) kennis door bedrijven voor innovaties. Deze valorisatie van kennis is cruciaal voor onze toekomstige welvaart.

Hoe staat Nederland ervoor?

Nederland mist door achterblijvende valorisatie economische en maatschappelijke kansen. In het European Deeptech Report van 2026 staan slechts twee Nederlandse organisaties in de top-30 van best valoriserende kennisinstellingen. In de top-10 is Nederland geheel afwezig. Zwitserland is koploper in Europa en kent sinds 2019 vijf keer meer substantiële academische spin-offs per miljoen inwoners dan Nederland (bron: Rapport Wennink)

Wat is onze ambitie?

Betere valorisatie van onze hoogstaande kennis is cruciaal voor de Nederlandse economie. Denk vooral aan de benutting van deze kennis door startups en scale-ups, gevestigde bedrijven en maatschappelijke organisaties. Binnen vijf jaar willen we het aantal academische spin-offs dat minimaal 1 miljoen euro aan privaat kapitaal ophaalt, verdubbelen.

Welke knelpunten zien we?

Valorisatie is risicovol en kan ook een lange doorlooptijd hebben. Daardoor is het voor veel private partijen niet aantrekkelijk om er in te investeren en zijn het vooral kennisinstellingen die valorisatie financieren. Maar de afstemming en interactie tussen die kennisinstellingen onderling en met het bedrijfsleven is versnipperd. Bedrijven zijn daarom niet goed op de hoogte van welke nieuwe kennis ontwikkeld wordt, terwijl kennisinstellingen niet goed weten waar de markt behoefte aan heeft.

Hoe gaan we dat realiseren?

Om dit doel te realiseren bevorderen we de samenwerking tussen kennisinstellingen en ondernemers, bijvoorbeeld in gezamenlijke research en development trajecten. Daarnaast stimuleren we ondernemende onderzoekers om via startups hun kennis naar de markt te brengen. Instrumenten daarvoor zijn onder andere de Thematische Technology Transfer regeling, de Venture Challenge en de Vroegefasefinanciering.

Er komt in 2027 een nieuwe subsidieregeling die kennisinstellingen met de hoogste potentie extra middelen biedt om academisch ondernemerschap te stimuleren. Op die manier willen we de oprichting en groei van spin-offs versterken. Deze financiering wordt gekoppeld aan duidelijke, ondernemersvriendelijke voorwaarden. Denk daarbij aan het gebruik van standaardafspraken over intellectueel eigendom (standaard dealterms) en ook aan het monitoren van kernindicatoren op het terrein van valorisatie.

Verder is valorisatie een belangrijke plaats gegeven in de Kennis- en Innovatie Agenda’s (KIA’s) die bedrijven, kennisinstellingen, overheden en andere organisaties tezamen hebben opgesteld binnen het missiegedreven innovatiebeleid. Het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2024-2027 vormt hier een weerslag van. Valorisatie wordt hierbij onder andere gestimuleerd door verbindingen te leggen met regionale innovatie-ecosystemen, met provincies en de ROM’s als belangrijke schakels daarbij.

Om welke bedragen gaat het?

Voor verslagjaar 2025 stond er op de ontwerpbegroting 2027 van het ministerie van Economische Zaken ongeveer 18 miljoen euro aan uitgaven vanuit het bedrijvenbeleid die aan dit tactische doel zijn te koppelen. Dit is inclusief het budgettair belang op transactiebasis in lopende prijzen in het geval van fiscale instrumenten.

In de tweede helft van 2027 komt 15,7 miljoen euro beschikbaar voor de nieuwe subsidieregeling. Vanaf 2028 gaat het jaarlijks om structureel 31,5 miljoen euro.

Hoe evalueren wij de effecten?

De financiële beleidsinstrumenten die worden ingezet om valorisatie te stimuleren, hebben de gewenste effecten bij de deelnemers. Maar door de beperkte budgetten en versnipperde inzet blijft de betekenis voor de gehele economie onduidelijk. Een sterkere samenhang in het valorisatiebeleid kan daar verbetering in brengen. Dit volgt uit de periodieke rapportage Innovatiebeleid.

Zie ook

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Spin-offs zijn bedrijven die voortkomen uit onderzoek (al dan niet beschermd door een patent) dat wordt verricht aan universiteiten, universitaire medische centra of andere onderzoeksinstellingen. In de afgelopen vijftien jaar is er sprake van een vrij constant aantal jaarlijkse nieuwe spin-offs.

Nieuwe spin-offs in Nederland per jaar

2010-2025

Techleap (2026), Dutch Spin-off Report

Gerelateerde beleidsinstrumenten