Bij de beoordeling van de vaardigheden van de Nederlanders wordt gekeken naar de scores van Nederlandse scholieren en naar de ondernemende vaardigheden in Nederland.
Sterke daling scores Nederlandse scholieren
Uit het Programme for International Student Assessment (PISA)-onderzoek 2025 van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt dat landen uit Azië beschikken over de best presterende onderwijssystemen ter wereld. Scholieren in Aziatische landen behalen namelijk de hoogste scores op het gebied van wiskunde, natuurwetenschappen en leesvaardigheid. De prestaties van Nederlandse scholieren zijn minder hoog en bovendien na 2012 verder achteruitgegaan.
- Wiskundevaardigheden van Nederlandse scholieren zijn na 2018 sterk afgenomen, maar liggen nog wel boven het OESO-gemiddelde.
- Bij natuurwetenschappen scoren Nederlandse scholieren na 2012 minder hoog, maar wel boven het OESO-gemiddelde.
- Wat betreft leesvaardigheid scoort Nederland vanaf 2022 onder het OESO-gemiddelde en doen bijna alle deelnemende EU-landen het beter. Er is sprake van een dalende trend die bovendien meer uitgesproken is dan in de andere EU- en OESO-landen. Waarschijnlijk kent deze trend meerdere oorzaken, zoals de toegenomen mate waarin digitalisering het klaslokaal bereikt en de kwaliteit van het onderwijs in basisvaardigheden.
PISA-scores Nederland: 2012, 2015, 2018, 2022 en 2025
2012 2015 2018 2022 2025 Wiskunde 523 512 519 493 483 Natuurwetenschappen 522 509 503 488 485 Leesvaardigheid 511 503 485 459 441
Ondernemende vaardigheden Nederland
Er is weinig bekend over vaardigheden van ondernemers, want er wordt beperkt internationaal vergelijkend onderzoek gedaan. Wel geeft de National Entrepreneurship Context Index (NECI) van de Global Entrepreneurship Monitor (GEM) een indicatie. Hierin beoordelen experts in het eigen land allerlei aspecten van het ondernemersklimaat, waaronder onderwijs in ondernemerschap.
Bij de kwaliteitsbeoordeling van ondernemerschapsonderwijs voor basis- en middelbare scholieren stond Nederland in 2025 op de derde plaats in de Europese Unie (EU) en op de vijfde plaats wereldwijd. In het hoger onderwijs behaalde Nederland een gedeeltelijk tweede plaats in de EU en de zesde plaats wereldwijd. De Nederlandse score is op beide indicatoren ook ruim hoger dan die van de Verenigde Staten. Deze hoge scores geven aan dat de ondernemende vaardigheden van de Nederlandse ondernemer goed zijn. En dat dit kan bijdragen aan het beter presteren in internationaal verband.
Global Entrepreneurship Monitor: scores op ondernemerschapsonderwijs in 2025 (1 = zeer ontoereikend, 10 = zeer toereikend)
Ondernemerschapsonderwijs tijdens schoolperiode (basis- en middelbaar onderwijs) Ondernemerschapsonderwijs na schoolperiode (hoger onderwijs) Nederland 5,3 6 EU 3,4 4,9 Verenigde Staten 3 4,7