Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn bijzondere gemeenten van Nederland en vallen daarmee onder de inzet van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De drie eilanden worden gezamenlijk Caribisch Nederland genoemd.

Hoe staat Nederland ervoor?

Caribisch Nederland heeft te maken met structurele uitdagingen die vragen om een integrale aanpak. De Rijksoverheid wil daarom, onder de coördinatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), samen met de lokale overheden, ondernemers en andere stakeholders op de eilanden concrete oplossingen bedenken gericht op economische ontwikkeling en meer zelfredzaamheid.

Welke knelpunten zien we?

De eilanden hebben te maken met structurele uitdagingen die typerend zijn voor kleine eilandnaties en die erkend worden door de Verenigde Naties (Small Island Developing States, SIDS).

Voorbeelden van deze uitdagingen zijn beperkte institutionele capaciteit, hogere kosten voor voorzieningen, beperkte sociaaleconomische infrastructuur, afhankelijkheid van externe factoren (zoals klimaatweerbaarheid), hoge kosten van connectiviteit en infrastructuur, braindrain en andere uitdagingen die gepaard gaan met de kleinschaligheid van de eilanden.

De economieën van deze eilanden zijn sterk afhankelijk van toerisme, terwijl andere sectoren zoals landbouw en visserij onvoldoende zijn ontwikkeld om een stabielere en bredere economische basis te creëren.

Wat is onze ambitie?

Het doel van de inzet van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) voor Caribisch Nederland is duurzame economische ontwikkeling en het versterken van het ondernemingsklimaat door het bevorderen van ondernemerschap en het scheppen van de juiste randvoorwaarden.

Hoe gaan we dat realiseren?

Voor heel het Caribisch deel van het Koninkrijk geldt dat zij zelf de verantwoordelijkheid dragen voor hun economische ontwikkeling. Voor de drie bijzondere gemeenten Bonaire, Saba en Sint Eustatius heeft het Rijk daar een aanvullende en ondersteunende rol in.

Vanuit het DG Bedrijfsleven en Innovatie wordt die rol onder andere ingevuld door de directie Regio en Ruimtelijke Economie (RRE). Het Caribische team binnen die directie coördineert de inzet binnen het ministerie van EZK voor de eilanden. Het zet zich in voor doeleinden en projecten die niet vanuit de beleidsdirecties worden opgepakt. Het betreft bijvoorbeeld projecten, onderzoeken, statistieken en uitvoerings- en ondersteuningskosten.

Aanvullend op de inzet door de directie RRE leveren ook beleidsdirecties vanuit hun beleidsverantwoordelijkheid een bijdrage voor Caribisch Nederland. Dit doen ze bijvoorbeeld in de vorm van subsidies voor verduurzaming en verbetering van nutsvoorzieningen.

Het basisprincipe dat ten grondslag ligt aan de inzet vanuit het ministerie van EZK is comply or explain. Dit uitgangspunt houdt in dat alle beleidsintensiveringen en de daaruit voortvloeiende wetgeving en financiële gevolgen ook van toepassing zijn voor Caribisch Nederland, tenzij er redenen zijn om dat niet te doen.

Er komt een Economisch Groeiplatform Carib met als doel om de economische ontwikkeling en innovatie op de zes eilanden te stimuleren. De Nationale Investeringsinstelling in oprichting kan in alle vier de landen binnen het Koninkrijk investeren. 

Om welke bedragen gaat het?

Voor verslagjaar 2025 stond er op de ontwerpbegroting 2027 van het ministerie van Economische Zaken 799 duizend euro aan uitgaven vanuit het bedrijvenbeleid die aan dit tactische doel zijn te koppelen.

Dit is besteed aan verschillende initiatieven. Het maken van statistieken voor Caribisch Nederland (100 duizend euro) door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het ondersteunen voor het ontwikkelen van een sociaaleconomische ontwikkelstrategie voor Saba en Sint Eustatius (50 duizend euro). De doorontwikkeling van het Centrum van Ondernemerschap van de Kamer van Koophandel op Bonaire (208 duizend euro). Een bijdrage aan de Caribbean Climate and Energy Conference op Curaçao (25 duizend euro). Een haalbaarheidsonderzoek naar wind- en waterstof op Curaçao (66 duizend euro). En het ondersteunen bij de ontwikkeling van duurzaam toerismebeleid (30 duizend euro) in Caribisch Nederland.

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Een aantal voorbeelden van resultaten in 2025 zijn:

Gerelateerde beleidsinstrumenten

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat zet geen specifiek beleidsinstrument in dat is gericht op het stimuleren van bedrijvigheid en de economische ontwikkeling van Caribisch Nederland. De inzet van de directie RRE in het Caribisch deel van het Koninkrijk  wordt gefinancierd uit de begrotingspost Bijdrage BES-eilanden Regio.