Perspectief richt zich op het (door)ontwikkelen van sleuteltechnologieën die de (internationale) positionering van het Nederlandse kennis- en innovatiesysteem versterkt. Deze technologieën dragen bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en kunnen tegelijkertijd bijdragen aan onze economie.
In het kort
- NWO-TTW organiseert jaarlijks een call for proposal waarop consortia van bedrijven en kennisinstellingen voorstellen kunnen indienen.
- In 2025 zijn 12 projecten gehonoreerd met een subsidiebedrag van 46,4 miljoen euro, waarvan 27,4 miljoen euro vanuit EZK-bijdrage.
- Binnen een project profiteren meerdere bedrijven ervan. Binnen de projecten wordt gewerkt aan technologieontwikkeling.
- Het levert kennis voor bedrijven en kennisinstellingen op, die samen ecosystemen vormen.
- De laatste ronde van Perspectief is gestart in Juli 2026.
Hoe werkt het?
Jaarlijks organiseert het NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen een oproep voor nieuwe project-ideeën. Het ontwikkelen van een Perspectief-project heeft een doorlooptijd van een jaar en omvat drie fasen. De projecten moeten passen binnen de Kennis- en Innovatieagenda’s van het missiegedreven innovatiebeleid. De ingediende projectvoorstellen zijn in onderlinge competitie. De toegekende projecten worden begeleid door NWO.
Samenstelling publiek-private consortia
In het consortium dienen minimaal drie kennisinstellingen en vier gebruikers (bedrijven en maatschappelijke organisaties) vertegenwoordigd te zijn. Een gebruiker is een partij die (nauw) betrokken is bij de uitvoering van het onderzoek en/of de kennisbenutting. Gebruikers ontvangen geen subsidie van NWO.
Naast academische partijen kunnen onder bepaalde voorwaarden ook TO2-instituten en hogescholen financiering aanvragen. Per project dienen gebruikers een bijdrage aan de projectkosten te leveren van minimaal 30 procent, waarvan minimaal tien procent in cash.
Omvang en looptijd van de projecten
NWO draagt minimaal twee miljoen euro en maximaal vijf miljoen euro bij per project. De looptijd van een Perspectief-project is maximaal zes jaar.
Zie ook
Complete uitleg over het NWO Perspectief programma
Overzicht sleuteltechnologieën
Om welke bedragen gaat het?
Voor verslagjaar 2025 stond er op de ontwerpbegroting 2027 van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat 22,3 miljoen euro aan uitgaven voor Bijdrage aan NWO-TTW, waar met name het programma Perspectief uit wordt gefinancierd.
Opbouw van investeringen in toegekende projecten, 2015-2025 (€ mln)
NWO Perspectief programma
Bedrag totaal Subsidie* Cofinanciering in cash Cofinanciering in kind - natura 2016 26,9 17,5 3,6 5,9 2017 31,3 20,5 4 6,8 2018 28 19,1 4,3 4,5 2019 26,1 17,9 3,4 4,7 2020 31,9 21,7 3,8 6,4 2021 32,1 22,2 3,1 6,7 2022 39,5 27,6 2,8 9,2 2023 35,1 23,9 4,9 6,3 2024 19,3 13,3 2,3 3,7 2025 66,1 46,4 6,2 13,4 Subsidie is hoofdzakelijk gefinancierd door EZ, en in een aantal jaren ook voor een kleiner deel door NWO-TTW. In 2025 was de EZ-bijdrage voor Perspectief-projecten 22,3 miljoen euro.
Aantal toegekende projecten, 2015-2025
NWO Perspectief programma
Aantal toegekende projecten 2016 6 2017 6 2018 6 2019 5 2020 6 2021 7 2022 9 2023 7 2024 4 2025 12
Zie ook
Perspectief toekenningen | NWO
Wie profiteren ervan?
De kennisinstellingen in de projecten ontvangen de subsidie. Zij besteden de subsidie voor een groot deel aan de personeelskosten van onderzoekers die het onderzoek uitvoeren. Bedrijven participeren als gebruiker in de projecten, en profiteren van de ontwikkelde kennis en van het ecosysteem dat de consortiumpartners vormen.
Aantal bedrijven verbonden aan toegekende projecten, 2015-2025
NWO Perspectief programma
Totaal aantal bedrijven in toegekende projecten Waarvan mkb 2016 59 2017 100 2018 57 2019 89 2020 41 48 2021 47 34 2022 39 48 2023 56 30 2024 33 15 2025 70 79 - Het mkb maakte ook in de periode 2015-2019 al deel uit van het aantal bedrijven, maar dit werd toen nog niet bijgehouden.
Thema's van de toegekende projecten, 2015-2025
NWO Perspectief programma
Sleuteltechnologie Gezondheid en zorg Landbouw, water en voedsel Energietransitie en duurzaamheid Veiligheid 2016 5 0 1 0 0 2017 5 1 0 0 0 2018 2 0 3 1 0 2019 2 0 3 0 0 2020 2 1 1 2 0 2021 1 3 1 2 0 2022 3 3 2 1 0 2023 4 2 1 0 0 2024 1 2 0 1 0 2025 6 2 3 1 0 - De thema’s zijn gebaseerd op in welke topsector (t/m 2018) of kennis- en innovatieagenda (vanaf 2019) de projecten passen.
Voorbeelden van projecten
Advanced Wave Engineering for Sustainable Optical Applications (AWAVE)
Het AWAVE-project ontwikkelt platte optische componenten. Deze zorgen ervoor dat er minder onderdelen nodig zijn in lithografiemachines (voor chipproductie), dat lampen minder energie gebruiken en meer licht opleveren, en dat inkjetprinters beter voorspelbare glanzend volle kleuren kunnen printen. De onderzoekers combineren twee van de nieuwste lichtmanipulatietechnologieën om de huidige grote en gekromde optische componenten te vervangen door platte alternatieven met een vlakke voor- en achterkant die minder lichtvervorming opleveren. De nieuwe componenten zijn makkelijker te recyclen en gebruiken minder schadelijke stoffen. Bovendien sturen ze meer kleuren licht tegelijk. Dit maakt veel scherpere afbeeldingen mogelijk en daarmee nieuwe toepassingen.
FAB4FUTURE: A biofabrication toolbox for the next generation of sustainable living materials in life sciences
Om een groeiende en vergrijzende wereldbevolking te voeden en gezond te houden zonder dat dit ten koste gaat van de planeet zijn realistische, in het lab gemaakte weefsels onmisbaar. De huidige productiemethoden zijn echter nog te langzaam en te duur, en leiden niet altijd tot de gewenste eigenschappen. FAB4FUTURE combineert kunstmatige intelligentie met kennis en methoden vanuit de medische en de voedselproductiesector in een ‘gereedschapskist’ voor de schaalbare en configureerbare productie van levend materiaal. De onderzoekers demonstreren hun methoden in driedimensionale hartmodellen voor onderzoek naar hart- en vaatziekten en in kweekvlees met dezelfde smaak, textuur en voedingswaarde als echt vlees.
AI4AI: Artificial Intelligence for Accessible Medical Imaging
Medische beelden spelen een essentiële rol bij de preventie, diagnose, behandeling en nazorg van verschillende aandoeningen. De benodigde apparatuur is echter vaak duur. Alleen gekwalificeerd personeel kan de systemen bedienen en de resulterende beelden analyseren en interpreteren. Daarom worden medische beelden nu meestal gemaakt in het ziekenhuis. Ziekenhuiszorg is echter niet voor iedereen toegankelijk. Daarnaast is personeelsgebrek in de zorg een groeiend probleem. Het project AI4AI gebruikt kunstmatige intelligentie om niet-experts in staat te stellen de geavanceerde beeldapparatuur te bedienen, de kwaliteit te verbeteren van beelden die zijn gemaakt met goedkopere, draagbare apparatuur, en de analyse en interpretatie van de beelden te automatiseren.
Wat heeft het opgeleverd?
Kennisuitwisseling in de projecten
Bij alle Perspectief-projecten is een gebruikerscommissie die minimaal twee per jaar bij elkaar komt en begeleid wordt door NWO. In de bijeenkomsten van de gebruikerscommissies worden de resultaten van het afgelopen half jaar besproken maar is er ook nadrukkelijk aandacht voor de toepassing van de resultaten en alle aspecten die daarmee samenhangen (o.a. intellectueel eigendom, kennisoverdracht, communicatie en samenwerking).
Sinds een aantal jaar wordt er in de Perspectief-projecten gewerkt met de Impact plan benadering om de kans op maatschappelijke impact van onderzoek doelgericht vergroten.
Evaluatie in 2022
In 2022 is het Perspectief programma geëvalueerd.
Zie Evaluatie van de EZK-bijdrage aan NWO-domein TTW 2016-2020
Bijdrage aan missiegedreven innovatiebeleidMet de ondersteuning van NWO draagt EZ bij aan de innovatieprojecten van het missiegedreven innovatiebeleid. In 88 procent van de lopende projecten (toegekend in 2018 t/m 2022) is er een bijdrage aan de (door)ontwikkeling van een geprioriteerde sleuteltechnologie uit de NTS. In 53 procent van deze projecten bieden resultaten al economische kansen voor betrokken bedrijven. Bij projecten gestart in 2019 of 2020 is dat 91 procent. In 63 procent van de lopende projecten zijn gebruikers bezig met evalueren, testen of gebruik van resultaten. Bij projecten gestart in 2019 en 2020 is dit 82 procent.
Aantal nieuwe samenwerkingen/projecten, toegekend 2018-2022
NWO Perspectief programma
Aantal nieuwe samenwerkingen/projecten Internationale samenwerking 21 Samenwerking met bedrijven 13 Nieuw onderzoeksproject 9 Overig 6 Samenwerking met maatschappelijke organisatie 6 Valorisatie route via b.v. NWO 3 (Startende) spin-off/start-up 2 Op basis van reacties vanuit 28 programma's. De volgende vraag is gesteld aan de projecten: “Heeft het project geleid tot nieuwe (internationale) samenwerkingsverbanden en/of projecten?”
Men heeft daar meerdere opties mogen kiezen.
Aantal geprioriteerde NTS sleuteltechnologieën bij toegekende projecten 2018-2025
NWO Perspectief programma
Geprioriteerde NTS sleuteltechnologie�n Quantum technologies 0 Semiconductor technologies 1 Cybersecurity technologies 0 Mechatronics and opto-mechatronics 0 Energy materials 0 Optical systems and integrated photonics 6 Process technology 4 Biomolecular and cell technologies 5 Imaging technologies 5 Artificial intelligence and data science 17 Op basis van reacties van 28 programma's. Het gaat hier om projecten waarin de primaire sleuteltechnologie een NTS technologie betreft. Er zijn dus ook projecten die primair over (door)ontwikkeling van een andere sleuteltechnologieën gaan.