Bedrijven die niet meekomen in de digitale transitie lopen het risico om achter te raken op innovatieve concurrenten. Om de digitalisering van het mkb te versnellen, ondersteunen de Europese Digitale Innovatie Hubs bedrijven bij het oplossen en implementeren van digitaliseringstrajecten.
In het kort
- De Europese Digitale Innovatie Hubs zijn regionale aanspreekpunten die mkb-bedrijven (vooral in de maakindustrie) helpen bij vragen en uitdagingen rondom digitalisering. In de komende jaren is hierbij veel aandacht voor de toepassing van AI en cybersecurity.
- Ze zijn een onderdeel van het Digital Europe-programma van de Europese Commissie en vormen een netwerk van Europese hubs.
- Mkb-bedrijven kunnen bij een hub aankloppen voor laagdrempelige ondersteuning bij digitalisering en toegang tot digitale expertise.
Hoe werkt het?
De Europese Commissie wil voorkomen dat Europa afhankelijk is van systemen en oplossingen uit andere regio’s van de wereld, ook in de digitale transitie. Het heeft daarom een financieringsprogramma opgezet dat gericht is op het aanbieden van digitale technologie.
Dit fondsprogramma heeft een budget van 7,5 miljard euro en richt zich op de digitale transitie van Europa. Het heeft specifieke aandacht voor onderwerpen zoals kunstmatige intelligentie (AI), data, opslag in de cloud, cybersecurity en digitale vaardigheden.
De Europese Digitale Innovatie Hubs (EDIH’s) zijn een belangrijk onderdeel van dit fondsprogramma die als doel hebben om de digitalisering in het mkb te versnellen. Ze bieden laagdrempelige regionale ondersteuning voor het mkb dat wil innoveren in digitalisering. Dat doen ze onder andere op de volgende manieren:
- De inzet van innovatiecoaches en domeinexperts;
- Het bieden van testfaciliteiten (test before invest), netwerkactiviteiten, opleidingen en hulp bij het vinden van financiering;
- Het uitvoeren van scans van de digitale volwassenheid van bedrijven.
In Nederland zijn er zes EDIH’s. Vijf van hen richten zich op het bedrijfsleven en bieden een landelijk dekkend netwerk:
- EDIH Noord bedient regio noord;
- EDIH Boost het oosten van het land;
- EDIH Digital Hub Northwest de provincies Flevoland, Noord-Holland en Utrecht;
- EDIH DigitalZH in Zuid-Holland;
- EDIH Klikopmorgen bedient het zuiden van het land.
De zesde EDIH richt zich op digitalisering bij publieke organisaties. Deze Dutch Societal Innovation Hub ontvangt cofinanciering van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Om welke bedragen gaat het?
De EDIH’s komen voort uit toekenningen van het Digital Europe-fonds van de Europese Commissie. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat droeg evenveel bij als het Digital Europe fonds. Daarnaast ondersteunen ook de provincies de EDIHs. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat droeg in de periode 2023-2025 10,6 miljoen euro bij aan het totaalbudget van 27 miljoen euro. Voor 2026-2028 investeren de provincies, de Europese Commissie en het ministerie van EZK gezamenlijk opnieuw 27 miljoen euro in de EDIHs.
De beleidsverantwoordelijkheid voor de EDIH’s ligt bij het DG Bedrijfsleven en Innovatie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Dit DG financiert ook de Stichting Smart Industry dat in belangrijke mate activiteiten verricht voor de uitvoering van de EDIH’s.
Wie profiteren ervan?
De vijf Nederlandse EDIH’s richten zich op het bedrijfsleven. Hun dienstverlening is toegankelijk voor het mkb dat op verantwoorde wijze wil innoveren met digitalisering. De primaire doelgroep bestaat uit de maakindustrie, maar ook specifieke andere sectoren kunnen er gebruik van maken, afhankelijk van de regio.
Volgens de voorlopige cijfers hebben de EDIHs in de periode 2023-2025 samen 10.823 bedrijven geïnformeerd en 1.122 bedrijven geactiveerd en ondersteund.
De EDIH’s bereiken vooral bedrijven die actief zijn in de maakindustrie. De technologieën die het meest ondersteund worden toegepast in de fabriek en de procesautomatisering.
Daarnaast leveren de EDIH’s een viertal diensten. Als onderdeel van netwerken en toegang tot ecosystemen worden bijvoorbeeld workshops georganiseerd op thema’s, zoals generatieve kunstmatige intelligentie, autonome systemen en cyberveiligheid. Het testen voor investeren biedt ondernemers de mogelijkheid om nieuwe digitale oplossingen kleinschalig te testen in field labs, voordat ze overgaan tot investeren in de implementatie van een oplossing.
Voorbeelden van projecten
Voorbeelden van projecten zijn te vinden op de websites van de verschillende EDIHs, onder andere:
Wat heeft het opgeleverd?
In september van 2024 heeft een mid-term review van de EDIH’s door de Europese Commissie plaatsgevonden. De vijf EDIH’s hebben daarin een goede beoordeling gekregen:
- De EDIH’s slagen er goed in om de toeleiding van bedrijven naar hun diensten op gang te krijgen. Het aantal bedrijven dat wordt ondersteund met innovatiemakelaars en coaches groeit gestaag.
- In alle regio’s zijn goede casussen gerealiseerd waaruit blijkt dat de diensten van de EDIH’S zeer worden gewaardeerd door de ondernemers die zijn geholpen.
- De projecten liggen goed op koers en er is vertrouwen dat de project-KPI’s worden gehaald.
Daarnaast zijn in de bovenregionale samenwerking de volgende mijlpalen bereikt:
- Er is een database met experts ontwikkeld en in gebruik genomen. Deze levert een zoekfunctie voor de EDIH’s om mkb-bedrijven gericht door te verwijzen naar inhoudelijke experts en leveranciers.
- De EDIH’s hebben een gemeenschappelijke scan voor digitale volwassenheid ontwikkeld en in gebruik genomen: de Digital Maturity Assessment. De scans worden door coaches en innovatiemakelaars afgenomen en leiden tot gerichte aanbevelingen.
- In het derde kwartaal van 2024 heeft EDIH KlikopMorgen activiteiten opgestart gericht op het toepassen van generatieve AI bij mkb-bedrijven. Eind 2024 hebben meer dan 1400 bedrijven deelgenomen aan informatiesessies en workshops.