Eureka Clusters zijn internationale programma’s voor marktgerichte R&D en innovatie om technologische samenwerking tussen bedrijven te bevorderen.
In het kort
- 45 landen en de Europese Commissie stimuleren marktgerichte R&D en innovatie.
- Verstrekte subsidie aan Nederlandse deelnemers in 2025: 13,8 miljoen euro.
Hoe werkt het?
Eureka is een intergouvernementele organisatie van 45 landen en de Europese Commissie. Met Eureka Clusters stimuleert Eureka technologische samenwerking tussen bedrijven om oplossingen voor economische, strategische en maatschappelijke vraagstukken te bedenken en implementeren.
Elk Eureka cluster richt zich op een specifiek thematisch gebied.
- Eureka cluster Xecs
- Eureka cluster ITEA4
- Eureka cluster Celtic-Next
- Eureka cluster Eurogia2030
- Eureka cluster Smart
Elke organisatie die marktgerichte research & development (R&D) uitvoert in alle technologie- en toepassingsgebieden kan gebruikmaken van Eureka. In ieder land bestaan regelingen en programma's die open staan voor Eureka-projecten.
Nederland neemt deel aan drie van de Eureka Clusterprogramma’s:
- ITEA4 (software-intensieve systemen en diensten);
- XECS (elektronische componenten en systemen);
- Celtic-Next (telecommunicatie).
In het verleden nam Nederland deel aan ITEA3 (2014-2021) en PENTA (2016-2021).
Zie ook
Complete uitleg over de Eureka Clusters
Horizon Europe | Onderzoek en Innovatie (rvo.nl)
Om welke bedragen gaat het?
Voor verslagjaar 2025 stond er op de ontwerpbegroting 2027 van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ruim 21,3 miljoen euro aan uitgaven voor dit instrument.
In 2025 bedroeg het totaal verstrekte subsidiebedrag aan Nederlandse deelnemers 13,8 miljoen euro.
Verstrekte subsidie, projectkosten en totale omvang projecten, 2011-2025 (€ mln)
Eureka Clusters
Verstrekte subsidie, projectkosten en totale omvang projecten Eureka clusters, 2011-2022 (� mln) Verstrekte subsidie aan Nederlandse deelnemers Projectkosten voor rekening van Nederlandse deelnemers Totale omvang projecten waaraan Nederlandse organisaties deelnemen 2011 11 26,8 113,9 2012 18 46,9 206,7 2013 15,4 41,7 166,7 2014 15,8 44,4 157,3 2015 14,7 38,2 126,5 2016 24,1 61,1 157 2017 19,8 48,5 140,3 2018 18,9 47 121,7 2019 19,8 47,1 136,7 2020 20 48,2 123,2 2021 19,6 47,6 108,6 2022 19,8 47,9 103 2023 19,6 47,2 125,3 2024 25,2 57,8 148,2 2025 13,8 31,7 103,9
Wie profiteren ervan?
In 2025 namen in totaal 31 Nederlandse partijen deel aan de Eureka Clusters. Daarvan behoorden er veertien tot het mkb en negen tot kennisinstellingen.
Deelname Nederlandse organisaties, 2011-2025
Eureka Clusters
Deelname Eureka clusters door Nederlandse bedrijven en instellingen Grootbedrijf MKB Kennisinstellingen 2011 4 8 4 2012 12 12 15 2013 7 13 10 2014 10 15 13 2015 10 9 9 2016 13 21 11 2017 10 14 16 2018 14 13 12 2019 16 22 15 2020 18 16 17 2021 11 14 12 2022 13 18 16 2023 13 21 11 2024 12 24 22 2025 8 14 9
Voorbeelden van projecten
Voor een overzicht van projecten die een financiële of ondersteunende bijdrage ontvingen via Eureka, zie de projectendatabase van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Wat heeft het opgeleverd?
In 2025 bedroeg de omvang van private R&D-uitgaven van Nederlandse deelnemers ondersteund door de Eureka Clusters 23,2 miljoen euro.
Door Eureka clusters ondersteunde private R&D-uitgaven van Nederlandse deelnemers, 2014-2025 (€ mln)
Eureka Clusters
Door Eurostars ondersteunde private RD-uitgaven van Nederlandse deelnemers 2014 7 2015 31,8 2016 27,6 2017 29,7 2018 36,3 2019 29,9 2020 32,9 2021 39,8 2022 38,6 2023 40,8 2024 37,7 2025 40,3 - Gegevens over de ondersteunde R&D in jaren voor 2014 zijn niet opgenomen, omdat deze niet vergelijkbaar zijn met de getoonde cijfers, vanwege een aanpassing van de definitie in 2014.
Beleidsevaluatie
De meest recente beleidsevaluatie van Eureka Clusters komt uit 2025.