De behoefte van mkb-bedrijven aan externe financiering stabiliseerde na enkele jaren van daling. De vraag naar bankleningen neemt de laatste jaren structureel af. De kredietverlening aan het mkb daalde jaren achter elkaar maar neemt sinds 2024 juist weer iets toe. De markt voor non-bancaire financiering groeit door.
Financieringsbehoefte
Het aandeel mkb-bedrijven in Nederland dat behoefte heeft aan externe financiering bedroeg in 2025 vijftien procent. Dat aandeel is sinds 2022 vergelijkbaar. In het grootbedrijf is de financieringsbehoefte juist duidelijk toegenomen in 2025.
Financieringsbehoefte: aantal bedrijven met behoefte aan externe financiering in %, juli 2023 - juli 2025
2023 2024 2025 Microbedrijf 13,4 14,2 13 Kleinbedrijf 21,2 25,4 24,3 Middenbedrijf 26,6 27,4 25,5 Mkb 15 16,2 15 Grootbedrijf 23 20,9 30,8
Uit de Financieringsmonitor 2025 van het CBS blijkt dat van de mkb-bedrijven met een nieuwe externe financieringsbehoefte 78 procent de mogelijkheden verkent, en hiervan 67 procent een aanvraag doet (zie onderstaande grafiek met aantallen). Van de bedrijven die een aanvraag hebben gedaan ontvangt 93 procent geheel of gedeeltelijk de aangevraagde financiering. Uiteindelijk heeft 55 procent van de mkb-bedrijven met een financieringsbehoefte een succesvolle aanvraag ingediend in de periode juli 2024 - juli 2025.
Totaal uitstaande mkb-financiering eind 2024 in miljarden euro's
Totaal uitstaande mkb-financiering eind 2024 in miljarden euro's Banken 110,5 Niet-bancaire financiers 11,6
Vraag naar bankleningen
Uit de Survey on the Access to Finance (SAFE) van de Europese Centrale Bank (ECB) blijkt dat de vraag naar bankleningen onder mkb-ondernemers in Nederland vanaf 2010 bijna structureel is afgenomen. Die trend zette door in 2025. Dat beeld is anders in de Eurozone, waar de behoefte juist toeneemt, met een forse toename in 2019 en 2020. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) zou dat afwijkende beeld kunnen komen doordat Nederlandse mkb-bedrijven genoeg eigen middelen hebben, dat ze vaker verwachten afgewezen te worden en dat het Nederlandse mkb iets minder investeert.
Verandering in de behoefte naar bankleningen van het mkb, 2009 - 2025 (%)
Nederland Eurozone 2009-H1 7 14,1 2009-H2 13,2 18,9 2010-H1 -10,9 4,7 2010-H2 -6,9 10 2011-H1 -15,1 6,5 2011-H2 -10,4 10,6 2012-H1 -6,6 7,4 2012-H2 -11,4 6,3 2013-H1 2,8 6,4 2013-H2 -10,8 5,5 2014-H1 -10,5 1,2 2014-H2 -9,5 3,4 2015-H1 -17 1,4 2015-H2 -8 1,2 2016-H1 -7,8 1,1 2016-H2 -13,1 2,7 2017-H1 -6,2 0 2017-H2 -11,3 3,1 2018-H1 -11,4 0,2 2018-H2 -6,9 2,8 2019-H1 -10,1 -0,6 2019-H2 -2,4 8,5 2020-H1 -1,6 20,8 2020-H2 -7,2 12,2 2021-H1 -15,4 1,7 2021-H2 -15,2 4,1 2022-H1 -9 4,4 2022-H2 -7,7 3,2 2023-H1 -10,9 1,3 2023-H2 -5,4 0,7 2024-H1 -11,2 -0,1 2024-H2 -12,4 0,2 2025-H1 -13,5 -1,3 2025-H2 -7,2 2,2
Aanbod van bankleningen
Tussen eind 2014 en eind 2019 nam volgens Nederlandse ondernemers de beschikbaarheid van bankleningen voor het mkb toe. Uitgezonderd de eerste helft van 2020 is het beeld onder de ondernemers in Nederland vergelijkbaar met ondernemers in de Eurozone. De beschikbaarheid van bankleningen nam in de eerste helft van 2025 toe in Nederland. In de tweede helft van datzelfde jaar was een kleine afname te zien.
Verandering in de beschikbaarheid van bankleningen voor het mkb, 2009 - 2025 (%)
Nederland Eurozone 2009-H1 -52,2 -33,5 2009-H2 -23,9 -21,7 2010-H1 -19,6 -7,2 2010-H2 -5,2 -7,1 2011-H1 -11,4 -9,9 2011-H2 -9,4 -14,8 2012-H1 -18,8 -14,6 2012-H2 -14,8 -8,9 2013-H1 -17,7 -7,5 2013-H2 -16 -3,7 2014-H1 -10,9 -0,5 2014-H2 -7 6,6 2015-H1 2,7 7,6 2015-H2 3,8 10,4 2016-H1 5,5 10,6 2016-H2 11 12 2017-H1 15,4 12,4 2017-H2 11,8 13,6 2018-H1 8,9 11 2018-H2 5,6 9,4 2019-H1 6,2 9,5 2019-H2 4,1 5,3 2020-H1 -13,2 6,4 2020-H2 -5,8 3,1 2021-H1 1,7 6,4 2021-H2 -3,6 2,7 2022-H1 -13,6 -9 2022-H2 -9,1 -7,6 2023-H1 -4,5 -11,1 2023-H2 -2,6 -5,7 2024-H1 3,3 -1,1 2024-H2 -1,8 -0,8 2025-H1 2,5 -1,4 2025-H2 -2,1 -4,7
Afwijzing door banken
Het afwijzingspercentage door banken (zoals gerapporteerd door ondernemers) ligt in Nederland in 2025 weer boven het gemiddelde van de Eurozone. Het percentage nam over het algemeen af vanaf de tweede helft 2013 tot de eerste helft 2018 in Nederland. Tot zelfs net onder het gemiddelde percentage voor de Eurozone. Daarna was tot in 2020 in Nederland de trend opwaarts en lag het afwijzingspercentage weer een stuk boven het gemiddelde van de Eurozone. Sinds 2020 is het afwijzingspercentage wederom fors afgenomen tot 13,6 procent eind 2025, maar nog wel boven die van de Eurozone. Volgens onderzoek van het CPB zouden mogelijke verklaringen voor het hogere afwijzingspercentage in Nederland kunnen zijn:
- Marktmacht van banken door een hoge marktconcentratie;
- Hypotheken die interessanter zijn dan bedrijfsleningen;
- Een gebrek aan inzicht in de kredietwaardigheid van bedrijven door informatieasymmetrie.
Afgewezen aanvragen van leningen door mkb bij een bank, 2010-2025 (%)
Nederland Eurozone 2010-H1 10,1 10 2010-H2 16,1 9,2 2011-H1 22 8,7 2011-H2 14,8 12 2012-H1 31,2 14,1 2012-H2 18,2 10 2013-H1 32,1 11,2 2013-H2 38,7 10,1 2014-H1 30,6 12,1 2014-H2 23,5 8,1 2015-H1 25,1 8,8 2015-H2 13,3 7,5 2016-H1 17 7,2 2016-H2 20,9 6 2017-H1 14,4 4,8 2017-H2 12,4 4,4 2018-H1 2,7 4,9 2018-H2 16,3 5,7 2019-H1 18,4 6,5 2019-H2 10,2 4,6 2020-H1 27,2 5,1 2020-H2 23,9 4,4 2021-H1 13,3 5,8 2021-H2 11,4 4,5 2022-H1 11,3 6,5 2022-H2 15,9 7,6 2023-H1 8,1 6,3 2023-H2 15,1 8,6 2024-H1 11,2 8,5 2024-H2 6,2 7,8 2025-H1 7,6 5,7 2025-H2 13,6 6,4
Het CBS geeft in de Financieringsmonitor ook inzicht in de afwijzingen van kredietaanvragen in Nederland. Het percentage afwijzingen was volgens deze bron met zeven procent in 2025 wederom lager dan het voorgaande jaar (negen procent). Dit betreft alle financieringsaanvragen, dus zowel bancair als non-bancair.