Via de fiscale regeling WBSO stimuleert het kabinet ondernemers in alle bedrijfssectoren om meer te investeren in onderzoek en ontwikkeling (S&O).
In het kort
- In 2024: 6,66 miljard euro aan S&O-uitgaven.
Dit is de op een na hoogste omvang sinds het begin van de regeling. - 18.430 bedrijven maakten gebruik van de WBSO.
Kleine daling, die ligt voornamelijk bij de inhoudingsplichtige bedrijven. - Dankzij de WBSO hebben bedrijven in 2024 in totaal ruim 1,3 miljard euro korting ontvangen op hun te betalen loonheffingen.
Hoe werkt het?
Met WBSO kunnen ondernemers hun loonkosten en andere kosten en uitgaven van S&O-projecten verlagen. Daarvoor ontvangen zij een korting op de loonbelasting.
Zelfstandig ondernemers ontvangen een vaste aftrek voor S&O.
Ook is er een extra tegemoetkoming voor starters.
Om gebruik te kunnen maken van de WBSO, zijn er verschillende voorwaarden. De belangrijkste zijn:
- De ondernemer ontwikkelt zelf nieuwe programmatuur, een (tastbaar) product of productieproces, of doet technisch-wetenschappelijk onderzoek.
- Het S&O-project vindt plaats binnen de Europese Unie.
- De ondernemer pakt de S&O-werkzaamheden planmatig aan, met bijvoorbeeld meerdere projectfases.
- Het bedrijf betaalt inkomstenbelasting en/of loonbelasting.
- De ondernemer kan alleen WBSO aanvragen voor toekomstige S&O-werkzaamheden.
Zie ook
Complete uitleg over de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk
Om welke bedragen gaat het?
Voor verslagjaar 2024 stond er op de ontwerpbegroting 2026 van het ministerie van Economische Zaken 1,45 miljard euro aan uitgaven voor dit instrument.
De omvang van de (vastgestelde) S&O-uitgaven nam in 2024 iets af. In 2024 bedroeg dit 6,66 miljard euro en is daarmee 1,6 procent lager dan in 2023 (6,77 miljard euro). Dit is de op een na grootste omvang van (vastgestelde) S&O-uitgaven sinds het begin van de regeling.
Omvang van de loonsom en uitgaven die vallen onder de WBSO, 2011-2024 en RDA 2012-2015, vaststellingen (€ mln)
WBSO
| | SenO-loonsom WBSO | SenO-uitgaven RDA | SenO-uitgaven niet loonsom |
|---|---|---|---|
| 2011 | 3174 | 0 | 0 |
| 2012 | 3424 | 1443 | 0 |
| 2013 | 3391 | 1742 | 0 |
| 2014 | 3490 | 1804 | 0 |
| 2015 | 3345 | 1823 | 0 |
| 2016 | 3385 | 0 | 2086 |
| 2017 | 3418 | 0 | 2077 |
| 2018 | 3434 | 0 | 2036 |
| 2019 | 3656 | 0 | 2156 |
| 2020 | 3803 | 0 | 2184 |
| 2021 | 3901 | 0 | 2235 |
| 2022 | 3912 | 0 | 2551 |
| 2023 | 4254 | 0 | 2521 |
| 2024 | 4270 | 0 | 2390 |
In de publicatie ‘Focus op research and development - de WBSO in 2024’ worden hogere bedragen vermeld. De gegevens in de ‘Focus’-publicatie zijn gebaseerd op voorgenomen/geplande S&O-werkzaamheden. In bovenstaande figuren worden vastgestelde bedragen weergegeven. Die liggen lager, doordat een deel van de bedrijven de geplande S&O-werkzaamheden niet heeft gerealiseerd om diverse redenen.
Het verzilverd beleidsbudget WBSO betreft het bedrag dat bedrijven van hun te betalen loonheffingen hebben afgetrokken. Met het gebruikte beleidsbudget RDA (2011-2015) hebben bedrijven hun fiscale winst verlaagd. Verzilverd betekent ook daadwerkelijk verrekend en wijkt vaak af van het bedrag dat aan S&O is aangevraagd.
Dankzij de WBSO hebben bedrijven in 2024 in totaal ruim 1,3 miljard euro korting ontvangen op hun te betalen loonheffingen.
Verzilverd beleidsbudget (exclusief zelfstandigen), 2011-2024 (€ mln)
WBSO/RDA
| | Verzilverd beleidsbudget WBSO | Verzilverd beleidsbudget RDA |
|---|---|---|
| 2011 | 918 | 0 |
| 2012 | 736 | 135 |
| 2013 | 764 | 202 |
| 2014 | 780 | 232 |
| 2015 | 761 | 154 |
| 2016 | 1208 | 0 |
| 2017 | 1182 | 0 |
| 2018 | 1074 | 0 |
| 2019 | 1182 | 0 |
| 2020 | 1226 | 0 |
| 2021 | 1411 | 0 |
| 2022 | 1297 | 0 |
| 2023 | 1369 | 0 |
| 2024 | 1335 | 0 |
- Het verzilverd beleidsbudget WBSO betreft het bedrag dat bedrijven van hun te betalen loonheffingen hebben afgetrokken. Met het gebruikte beleidsbudget RDA (2012-2015) hebben bedrijven hun fiscale winst verlaagd. Verzilverd betekent ook daadwerkelijk verrekend en wijkt vaak af van het bedrag dat aan S&O is aangevraagd.
Verzilverd beleidsbudget S&O-aftrek zelfstandigen, 2016-2024 (€ mln)
WBSO
Wie profiteren ervan?
Het (vastgestelde) aantal bedrijven dat gebruik maakte van de WBSO in 2024 bedroeg 18.430. Dat is ongeveer een procent minder dan in 2023. De daling is daarmee vergelijkbaar met het voorgaande jaar.
Het (vastgestelde) aantal bedrijven dat gebruik maakte van de WBSO nam in de periode 2015-2024 geleidelijk af van 21.940 naar 18.430.
De grootste afname vond plaats in de periode 2016-2018. De oorzaken van deze daling, het doelgroepbereik en aansluiting van de begrippen R&D en S&O worden verder onderzocht als vervolg op de WBSO evaluatie uit 2025.
Aantal bedrijven en zelfstandigen met vastgestelde WBSO, 2011-2024 en RDA, 2012-2015
WBSO
| | WBSO | waarvan tevens RDA |
|---|---|---|
| 2011 | 20750 | 0 |
| 2012 | 8580 | 12920 |
| 2013 | 6960 | 14810 |
| 2014 | 6600 | 15300 |
| 2015 | 6620 | 15320 |
| 2016 | 21457 | 0 |
| 2017 | 20434 | 0 |
| 2018 | 19439 | 0 |
| 2019 | 19321 | 0 |
| 2020 | 19678 | 0 |
| 2021 | 19410 | 0 |
| 2022 | 18854 | 0 |
| 2023 | 18669 | 0 |
| 2024 | 18430 | 0 |
In de publicatie ‘Focus op research and development - de WBSO in 2024’ wordt een groter aantal S&O-bedrijven vermeld. De gegevens in de ‘Focus’-publicatie zijn gebaseerd op voorgenomen/geplande S&O-werkzaamheden. In bovenstaande figuren worden vastgestelde aantallen weergegeven. Die liggen lager, doordat een deel van de bedrijven de geplande S&O-werkzaamheden niet heeft gerealiseerd om diverse redenen.
Regionale verdeling van WBSO-gebruikers, 2024
Hieronder is de verdeling weergegeven van het aandeel unieke WBSO-bedrijven binnen het aantal bedrijfsvestigingen voor de 40 COROP-gebieden. Uit de cijfers blijkt dat in 2024 de drie regio’s met daarin een technische universiteit (Twente, Delft en Eindhoven) nog steeds een bovengemiddeld aantal S&O-bedrijven kent ten opzichte van het totaal aantal bedrijfsvestigingen in de regio.
Aandeel inhoudingsplichtigen WBSO tov het aantal bedrijfsvestigingen (alleen BV en NV) per COROP-regio (NL=1) , 2024
| COROP naam | Aandeel bedrijven met WBSO per COROP-regio, 2024 |
|---|---|
| Oost-Groningen | 0,77 |
| Delfzijl e.o. | 0,78 |
| Overig Groningen | 1,42 |
| Noord-Friesland | 0,77 |
| Zuidwest-Friesland | 1,28 |
| Zuidoost-Friesland | 1,19 |
| Noord-Drenthe | 0,86 |
| Zuidoost-Drenthe | 1,05 |
| Zuidwest-Drenthe | 0,76 |
| Noord-Overijssel | 1,12 |
| Zuidwest-Overijssel | 1,44 |
| Twente | 1,89 |
| Veluwe | 1,00 |
| Achterhoek | 1,39 |
| Arnhem-Nijmegen | 1,09 |
| Zuidwest-Gelderland | 1,02 |
| Utrecht | 0,87 |
| Kop van Noord-Holland | 1,04 |
| Alkmaar e.o. | 0,79 |
| IJmond | 0,48 |
| Agglomeratie Haarlem | 0,57 |
| Zaanstreek | 0,68 |
| Groot-Amsterdam | 0,87 |
| Het Gooi en Vechtstreek | 0,57 |
| Agglomeratie Leiden en Bollenstreek | 0,96 |
| Agglomeratie 's-Gravenhage | 0,66 |
| Delft en Westland | 2,03 |
| Oost-Zuid-Holland | 0,72 |
| Groot-Rijnmond | 0,68 |
| Zuidoost-Zuid-holland | 0,75 |
| Zeeuwsch-Vlaanderen | 0,74 |
| Overig Zeeland | 0,87 |
| West-Noord-Brabant | 0,94 |
| Midden-Noord-Brabant | 1,00 |
| Noordoost-Noord-Brabant | 1,14 |
| Zuidoost-Noord-Brabant | 1,84 |
| Noord-Limburg | 1,18 |
| Midden-Limburg | 0,94 |
| Zuid-Limburg | 0,85 |
| Flevoland | 0,92 |
- Voor ieder COROP-gebied is het percentage WBSO-gebruikers ten opzichte van het totaal aantal bedrijfsvestigingen (BV en NV) in een COROP-gebied berekend en daarna bepaald hoe dit aandeel zich verhoudt tot het gemiddelde van Nederland (= 1).
- Het aantal vestigingen in 2024 betreffen voorlopige cijfers (bron CBS)
Wat heeft het opgeleverd?
In 2025 is de evaluatie van de WBSO over de periode 2018-2022 gepubliceerd:
Evaluatie Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) 2018 - 2022