European Tech Champions Initiative

In het kort

• Het fonds is opgezet om de volgende generatie Europese technologiekampioenen te versterken door grote investeringen in grote, technologiegerichte groeifondsen. Dit helpt het financieringstekort voor scale-ups te overbruggen door de toegang tot late-fase kapitaal te vergroten.
• ETCI richt zich nadrukkelijk op Europese scale-ups met een focus op innovatieve tech-bedrijven.

Hoe werkt het?

Het European Tech Champions Initiative (ETCI) is een fonds-in-fonds programma van de Europese Investeringsbank (EIB) dat door het European Investment Fund (EIF) wordt beheerd. Nederland neemt samen met België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje deel aan het fonds. ETCI kent twee belangrijke strategische doelstellingen:

• Het overbruggen van het financieringstekort voor scale-ups door de toegang tot late-fase kapitaal te vergroten en op die manier de afhankelijkheid van investeerders uit de Verenigde Staten en Azië te verminderen.
• Het versterken van de technologische soevereiniteit van Europa door scale-ups en hun innovatie binnen de EU te behouden.

Deelnemende EU-lidstaten en de EIB brengen publiek kapitaal bijeen. Het EIF beheert dit kapitaal en selecteert op basis van markt- en prestatiecriteria de meest veelbelovende Europese groeifondsen.

ETCI investeert grote bedragen (ongeveer 100 tot 350 miljoen euro) in deze fondsen. De geselecteerde fondsen trekken hiermee extra private investeerders aan en groeien uit tot fondsen van circa één miljard euro of meer.

Deze fondsen investeren vervolgens in Europese scale-ups, waardoor veel meer privaat kapitaal beschikbaar komt voor bedrijven in de late groeifase.

Hiermee beogen we het effect van een hefboomwerking van publieke middelen die uiteindelijke een veelvoud aan investeringen in Europese scale-ups mobiliseren, zodat minder afhankelijkheid ontstaat van Amerikaanse en Aziatische investeerders.

Om welke bedragen gaat het?

Nederland neemt sinds 2023 deel in ETCI voor in totaal 100 miljoen euro. In 2025 is opnieuw 200 miljoen euro vrijgemaakt voor het vervolg op dit fonds, ETCI 2.0. Uitbetalingen vinden plaats op basis van kapitaaloproepen. Als de mogelijkheid tot investeren zich voordoet, kan het EIF beroep doen op de toegekende middelen.

Voor verslagjaar 2025 stond er op de ontwerpbegroting 2025 van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat 35 miljoen euro aan uitgaven voor dit instrument.

Door de EIB en de zes eerdergenoemde lidstaten (waaronder Nederland) is in totaal 3,9 miljard euro gecommitteerd door de fonds-in-fonds structuur. Daarvan is 2,9 miljard euro reeds geïnvesteerd. 

Wie profiteren ervan?

Omdat ETCI een fonds-in-fonds is, werkt het instrument getrapt. Ook de doelgroep is daarom getrapt. Enerzijds is er de directe doelgroep die bestaande uit Europese groeifondsen die investeren in technologiebedrijven. ETCI investeert immers niet rechtstreeks in bedrijven, maar verstrekt kapitaal aan tien tot vijftien van dit soort grote Europese investeringsfondsen. Deze fondsen moeten minimaal 50 procent van hun investeringen in de EU doen en zich richten op scale-ups. 

Anderzijds is er de uiteindelijke indirecte doelgroep die van die investeringen profiteren. Dit zijn de Europese technologische scale-ups die zich bevinden in de late groeifase en grote financieringsrondes nodig hebben. Het doel is deze bedrijven toegang te geven tot voldoende Europees groeikapitaal, zodat zij kunnen doorgroeien zonder afhankelijk te worden van investeerders uit de Verenigde Staten of Azië.

Wat heeft het opgeleverd?

De eerste fase van het fonds (ETCI 1.0) heeft de Europese markt voor groeifinanciering versterkt door een belangrijke financieringskloof voor scale-ups aan te pakken. Dit blijkt uit de evaluatie van die eerste fase, die liep van begin 2023 tot half 2026.

Het programma heeft de ontwikkeling van grotere Europese investeringsfondsen gestimuleerd, waardoor meer kapitaal beschikbaar komt voor snelgroeiende technologiebedrijven. Daarnaast is een sterker pan-Europees investeringsnetwerk ontstaan, met Europese fondsbeheerders die investeren in scale-ups met internationale groeipotentie.

De uitvoering verloopt volgens planning. Eind 2024 was circa 70 procent van de beschikbare middelen toegezegd aan investeringsfondsen en ligt afronding begin 2026 op schema. De eerste investeringen in scale-ups zijn gedaan en hebben ongeveer tien procent van het beoogde hefboomeffect van zeventien miljard euro gerealiseerd. Door de lange investeringscycli van durfkapitaal wordt de volledige impact de komende jaren zichtbaar.

Ook op fondsniveau zijn duidelijke resultaten zichtbaar. ETCI heeft fondsbeheerders geholpen grotere fondsen op te bouwen, sneller kapitaal van private investeerders aan te trekken en hun internationale concurrentiepositie te versterken. De middelen worden efficiënt ingezet. ETCI vormt een waardevolle aanvulling op nationale financieringsregelingen, al blijft betere afstemming tussen Europese en nationale instrumenten gewenst.

Door de lange investeringshorizon en doordat het fonds pas enkele jaren bestaat, kan de impact op individuele scale-ups nog niet definitief vastgesteld worden. De eerste ervaringen laten echter zien dat langdurige financiering hun strategische positie in Europa versterkt en bijdraagt aan verdere internationale groei.