Corona en bedrijvenbeleid

Corona en bedrijvenbeleid

Corona en bedrijvenbeleid

Het Coronavirus heeft het maatschappelijke leven in de wereld ingrijpend veranderd. Maatregelen gericht op de beheersing van de gezondheidscrisis hebben delen van de economische activiteiten direct of indirect stilgelegd. Contactbeperkingen, (internationale) vraag-, productie- en investeringsuitval en het ingestorte consumenten- en producentenvertrouwen hebben de Nederlandse economie in de volle breedte getroffen met een onvermijdelijke recessie in het vooruitzicht. De duur van de economische neergang is onzeker en ongewis. Deze webpagina presenteert de economische cijfers rond de gevolgen van het Coronavirus, schets de genomen steunmaatregelen voor bedrijven en volgt de bedrijven die gebruik maken van de steunmaatregelen.

De cijfers op deze pagina zijn gebaseerd op informatie die op 15 juni beschikbaar was.

Corona en bedrijvenbeleid: hoe staat Nederland ervoor?

1. Groeiverwachtingen economie

De coronacrisis raakt onze economie hard. Rekende het Centraal Planbureau (CPB) aanvankelijk nog voor corona met een prognose van zo’n 1,5 procent groei per jaar in 2020, in de juniraming gaat het CPB in de basisraming uit van een bbp-daling 6 procent, gevolgd door een stijging van 3 procent volgend jaar. De OESO gaat voor dit jaar uit van een krimp van 8 procent waarmee Nederland tussen het gemiddelde van het Eurogebied (-9%) en het OESO-gemiddelde (-7,5%) in ligt. Op sectoraal niveau worden cultuur, recreatie, horeca, reclamewezen en persoonlijke diensten (zoals sport, kappers) het hardst geraakt. Regionaal bezien, worden de provincies Noord-Brabant, Flevoland, Zeeland en Limburg in 2020 het sterkst getroffen. Naar verwachting zullen de gevolgen voor de omzet van het mkb dit jaar negatiever uitpakken dan voor het grootbedrijf. Klik hier voor meer informatie over de groeiverwachtingen.

2. Monitoring gebruikers steunmaatregelen

EZK ontwikkelt een integrale monitoring van de steunmaatregelen uit het eerste en tweede noodpakket om in kaart te brengen welk type bedrijf er gebruik van maken. Deze monitoring is opgezet in samenwerking met het CBS en verschillende uitvoeringsinstanties. Op dit moment zijn alleen de gegevens beschikbaar van vier steunmaatregelen: 1) de TOGS-aanvragers; 2) bedrijven die een lening hebben lopen bij Qredits; 3) bedrijven die gebruikmaken van de BMKB-C regeling en 4) ondernemingen die uitstel van belastingen hebben gekregen. Er wordt komende tijd verder gewerkt aan het betrekken van andere regelingen uit de beide noodpakketten. Klik hier voor meer informatie over cijfers steunmaatregelen aan bedrijven.

3. Verdiepende analyses

Op deze pagina staan korte analyses welke meer inzichten geven in een aantal kenmerken van de gebruikers van de steunmaatregelen. De komende maanden worden deze analyses uitgebreid en verdiept. Klik hier voor meer informatie over verdiepende analyses.

Economische impact corona: Wat is het beleid?

Sinds het begin van 2020 staat ook het bedrijvenbeleid van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) vooral in het teken van de economische en maatschappelijke gevolgen van de door het virus veroorzaakte gezondheidscrisis. Met het eerste steunpakket (klik hier voor de Kamerbrief over het eerste steunpakket) voor bedrijven heeft het kabinet maatregelen genomen om de directe schade zoveel mogelijk te beperken door het bieden van werkgelegenheids-, liquiditeits- en financieringsondersteuning, met een overbruggingsregeling voor gederfde inkomens van zelfstandigen alsook met een tegemoetkoming voor de bedrijven in de door de “lock down” direct getroffen sectoren.

Op dit moment is de uitbraak van het virus beheersbaar geworden. De samenleving en de economie worden met de routekaart van het kabinet geleidelijk weer opengesteld. Sommige ondernemingen kunnen hierdoor binnen de grenzen van de gezondheidsrisico’s de draad oppakken, maar andere bedrijven kunnen dit maar gedeeltelijk of blijven dicht. Tegen deze achtergrond heeft het kabinet op 28 mei besloten diverse maatregelen uit het eerste noodpakket tot 1 oktober te verlengen, zodat ondernemers ook de komende vier maanden financiële ondersteuning kunnen krijgen. Doel is zoveel mogelijk behoud van banen. Daarvoor is nodig dat ondernemers en werkenden zich kunnen aanpassen aan een veranderde Nederlandse samenleving en economie.

Infographic Noodpakket 2.0 versie 28 mei 2020
©Rijksoverheid

Verlenging steunmaatregelen in noodpakket 2.0

Het (aangepaste) noodpakket 2.0 met alle nieuwe of verlengde regelingen is te vinden in de Kamerbrief Noodpakket 2.0 en de aanpassingen hierop in de kamerbrief van 28 mei. De bovenstaande figuur vat dit pakket samen.

Een viertal regelingen worden (deels aangepast) verlengd. Dit is ten eerste de regeling tegemoetkoming loonkosten (NOW). Een ondernemer die minstens 20% omzetverlies verwacht, kan vanaf 6 juli 2020 een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen bij UWV voor de vier maanden tot 1 oktober. Hierdoor kunnen bedrijven hun personeel doorbetalen. De verlengde NOW-regeling hanteert dezelfde systematiek van tegemoetkoming, maar de nieuwe regeling bevat ook wijzigingen. Het kabinet verlengt eveneens de versoepelde regeling om zelfstandig ondernemers waaronder zzp’ers te ondersteunen, de zgn. TOZO, zodat zij een vergrote kans hebben om hun bedrijf te kunnen voortzetten. Zelfstandigen kunnen bij hun gemeente aanvullende inkomensondersteuning krijgen voor levensonderhoud. Deze vult tot eind september 2020 het inkomen aan tot het sociaal minimum en behoeft niet te worden terugbetaald. Verder is de periode waarin getroffen ondernemers belastinguitstel kunnen aanvragen, verlengd tot 1 oktober 2020. Ook andere belastingmaatregelen, zoals een versoepeling van het urencriterium voor zzp’ers en de betaalpauze voor hypotheekverplichtingen, worden tot 1 oktober 2020 verlengd. Tot slot lopen de extra, verruimde of meer toegankelijke kredietverlening en -garanties aan kleine en middelgrote bedrijven, startups en scale-ups uit het eerste noodpakket door. Zo houden of krijgen ook deze bedrijven toegang tot bijvoorbeeld financiering door banken. Het gaat om de coronamodules van de Borgstelling Midden- en Kleinbedrijf-regeling (BMKB) en de Garantie Ondernemingsfinanciering-regeling (GO), de nieuwe Klein Krediet Corona-garantieregeling (KKC) en het verhoogde budget van de SEED Capital-regeling.

Nieuwe regeling: Tegemoetkoming Vaste Lasten MKB

Het noodpakket 2.0 kent ook een nieuwe regeling voor bedrijven. Voor veel getroffen bedrijven en organisaties zijn naast personeelslasten ook de vaste kosten een probleem. MKB-ondernemers in onder meer de horeca, recreatie, evenementen, kermissen, podia en theaters krijgen - bovenop de tegemoetkoming loonkosten (NOW) - een belastingvrije tegemoetkoming om hun vaste materiële kosten te kunnen betalen. Bedrijven krijgen afhankelijk van de omvang van het bedrijf, de hoogte van de vaste kosten en de mate van omzetderving (minimaal 30 procent) een tegemoetkoming voor hun vaste lasten met een minimum subsidie van €1.000  tot een maximum van €50.000 voor de vier maanden tot 1 oktober. De regeling komt in de plaats van de regeling Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS) en is bedoeld voor verschillende specifieke bedrijfstakken die ook in aanmerking kwamen voor de TOGS-regeling.