Impact corona op bedrijvenbeleid

Impact corona op bedrijvenbeleid

Het coronavirus heeft vooralsnog het maatschappelijke leven ingrijpend veranderd. Om grip te houden op de gezondheidszorg zijn maatregelen genomen. Daardoor zijn meerdere economische activiteiten (tijdelijk) stopgezet. Er is minder contact, de (internationale) vraag is afgenomen en er wordt minder geproduceerd en geïnvesteerd. Deze ontwikkelingen hebben de gehele Nederlandse economie geraakt en geleid tot een recessie in 2020. Het is nog onduidelijk hoe lang deze neergang duurt.

Deze pagina is voor het laatst geactualiseerd op 9 april 2021.

Corona en bedrijvenbeleid: hoe staat Nederland ervoor?

Groeiverwachtingen economie

De coronacrisis raakt onze economie hard. Voor het uitbreken van deze crisis verwachtte het Centraal Planbureau (CPB) nog dat ons bruto binnenlands product (bbp) in 2020 met zo’n 1,5 procent zou groeien. Volgens de eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het bbp in 2020 met 3,7 procent gekrompen. Voor 2021 voorziet het CPB in haar jongste raming een stijging van ruim twee procent. De Europese Commissie (EC) en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zijn voor Nederland iets minder optimistisch en verwachten een groei van respectievelijk bijna twee respectievelijk bijna één procent. In 2022 treedt verder herstel op en zal de Nederlandse economie met drie procent groeien. Meer informatie over de groeiverwachtingen.

Monitoring gebruikers steunpakketten

Welke bedrijven maken gebruik van de verschillende steunmaatregelen? Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil dit graag in kaart brengen. Hiervoor heeft EZK een monitoringsysteem opgezet in samenwerking met het CBS en verschillende uitvoeringsinstanties. Dit systeem verwerkt beschikbare gegevens en maakt zo inzichtelijk hoeveel en welk soort bedrijven gebruik maken van de maatregelen. Op dit moment zijn gegevens beschikbaar van onder meer de regelingen voor de loonkosten, de vaste lasten en uitstel van belastingbetaling. Daarnaast gaat het om een aantal krediet- en garantieregelingen. Meer informatie over cijfers steunmaatregelen aan bedrijven.

Verdiepende analyses

Wilt u meer inzicht in gebruikers van de steunmaatregelen? In korte analyses gaan we in op een aantal kenmerken van de gebruikers. De komende maanden worden deze analyses uitgebreid en verdiept. Meer informatie over verdiepende analyses.

Impact corona op bedrijvenbeleid

Het coronavirus heeft een gezondheidscrisis veroorzaakt met enorme economische en maatschappelijke gevolgen. Sinds begin 2020 staat het bedrijvenbeleid vooral in het teken van deze gezondheidscrisis. Met het eerste en tweede steunpakket voor bedrijven nam het kabinet maatregelen om de directe schade zoveel mogelijk te beperken. En om daardoor zoveel mogelijk banen en inkomens te beschermen. Met het derde steunpakket, inclusief het herstelpakket, ging het kabinet door met de steun aan bedrijven. Bij dit derde steunpakket is er ook aandacht voor investeringen en toekomstig groeivermogen. En er is een sociaal pakket voor mensen die hun baan dreigen te verliezen of die hun rekeningen niet meer kunnen betalen. Medio januari 2021 heeft het kabinet het steunpakket fors uitgebreid. De realiteit is dat dit een loodzware periode voor ondernemers blijft. Buffers zijn geslonken, reserves zijn opgebruikt. Daarom geeft de regering het steun- en herstelpakket een flinke extra impuls. In februari en maart heeft het kabinet vervolgens aangekondigd de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) nog verder te verruimen. Meer informatie over uitbreiding steunpakket.

Uitbreiding steun en herstelpakket
©Rijksoverheid

Steun- en herstelpakket voor economie en arbeidsmarkt

Het kabinet wil werkenden en werkgevers helpen om door deze moeilijke tijd heen te komen. Hiervoor stimuleert en investeert het kabinet waar het kan en ondersteunt als dat nodig is. Op 28 augustus 2020 presenteerde het kabinet het steun- en herstelpakket voor economie en arbeidsmarkt. Dit is de opvolger van het noodpakket banen en economie (17 maart 2020) en noodpakket 2.0 (20 mei 2020). Op 21 januari 2021 heeft het kabinet dit steun- en herstelpakket verder verruimt. Met deze uitbreiding van het pakket is een totaalbedrag gemoeid van 7,6 miljard euro. De verruimingen gelden voor het eerste en tweede kwartaal van 2021. Vervolgens heeft het kabinet de TVL nog verder verruimt. Ten eerste door een deel van de extra ruimte die het recentelijk verruimde Europese steunkader biedt te benutten voor het eerste en voor het tweede kwartaal van 2021. De kosten van deze verruimingen worden geraamd op ca. 375 miljoen euro voor twee kwartalen. Ten tweede door het verhogen van het subsidiepercentage naar 100% in het tweede kwartaal. Hiervoor wordt 450 miljoen extra beschikbaar gemaakt voor steun aan bedrijven.

Verlenging en verruiming januari-maart 2021

De huidige steunmaatregelen lopen tot en met 30 juni 2021. De belangrijkste verruimingen zijn:

  • De TVL is op een aantal punten nog verder uitgebreid. De nieuwe subsidiepercentages komen voor het eerste kwartaal van 2021 uit op 85% subsidie van de vaste lasten gerelateerd aan het omzetverlies, vanaf 30% omzetverlies. In het tweede kwartaal gaat het subsidiepercentage naar 100%. Ook grotere bedrijven kunnen vanaf het eerste kwartaal van 2021 aanspraak maken op de TVL. Daaraan gekoppeld gaat, vanaf het eerste kwartaal van dit jaar, het maximale subsidiebedrag omhoog van 90.000 euro naar 550.000 euro voor het MKB en 600.000 euro voor het niet-MKB.
  • Om ook kleine ondernemers zoals kappers en pedicures aanvullend te ondersteunen, gaat het minimale subsidiebedrag omhoog van 750 naar 1500 euro. Daarnaast onderzoekt het kabinet de mogelijkheid om meer kleinere ondernemers toegang te geven tot de TVL.
  • De Noodmaatregel voor Overbrugging Werkgelegenheid (NOW)-subsidie waarmee werkgevers hun personeel kunnen doorbetalen, wordt verhoogd. De vergoeding gaat van 80 naar 85 procent van de loonsom. De loonsomvrijstelling blijft tien procent. Vanaf 15 februari kan de NOW worden aangevraagd voor de maanden januari, februari en maart 2021.
  • Voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) geldt dat ondernemers deze uitkering vanaf 1 februari 2021 kunnen aanvragen met terugwerkende kracht vanaf de voorafgaande maand. Per 1 april gaat de verlengde Tozo in. Wel zal ook bij Tozo 4 een aanvraag met terugwerkende kracht gelden.
  • Het kabinet verlengt de periode dat ondernemers uitstel van belasting of een verlenging van het uitstel kunnen aanvragen tot 1 juli 2021. Ondernemers die nog niet eerder uitstel of verlenging hebben aangevraagd, kunnen dit nu alsnog doen. De datum waarop ondernemers weer gaan terugbetalen schuift ook op, van 1 juli 2021 naar 1 oktober 2021. Zij krijgen 36 maanden de tijd om de belastingschuld terug te betalen.
  • Het kabinet trekt daarnaast 150 miljoen euro uit voor het mobiliteitscluster in de maakindustrie. Hiermee moeten investeringen in onderzoek en ontwikkeling in de automotive, luchtvaart en maritieme sectoren op peil blijven. De regeling is gericht op (maak)bedrijven, waaronder veel mkb.

Nieuwe steunmaatregelen

Het kabinet werkt ook aan een aantal nieuwe steunmaatregelen zoals:

  • Starters: Het kabinet voert een regeling in voor starters die tussen 1 januari en 30 juni 2020 een bedrijf zijn begonnen. De precieze invulling wordt nog vastgesteld. De regeling, die zoveel mogelijk wordt gebaseerd op de TVL, geldt zowel voor het eerste als tweede kwartaal van 2021. In het tweede kwartaal van 2021 kunnen de starters die gestart zijn tussen 1 januari en 15 maart 2020 alleen van de aparte startersregeling gebruikmaken. Starters kunnen ook gebruikmaken van corona-overbruggingskredieten tot maximaal 35.000 euro.
  • Evenementen: Er komt een garantiefonds voor evenementen, zodat organisatoren aan de slag kunnen met het plannen en opzetten van bijvoorbeeld festivals, vanaf een moment dat dat weer verantwoord is. De precieze invulling werkt het kabinet nog uit.
  • Time out arrangement (TOA): De Belastingdienst wil daarnaast samen met schuldeisers en schuldhulpverleners - als onderdeel van TOA - soepeler gaan kijken naar het gericht kwijtschelden van (belasting)schulden, voor als een terugbetalingsregeling niet voldoende is. Doel is dat dit in het tweede kwartaal van dit jaar gereed is.
  • Er komt een kredietfaciliteit voor ondernemers die gebruik willen maken van de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA), als onderdeel van het Time Out Arrangement (TOA). De combinatie van krediet en WHOA stelt bedrijven in staat om een doorstart te maken zodra de situatie beter is, zodat er banen behouden blijven.

Passende begeleiding naar nieuw werk

Er verschuift of verdwijnt werk door het coronavirus. Tegelijk ontstaat er ook nieuw werk. Is behoud van werk onzeker? Dan kan een werknemer passende begeleiding krijgen bij het zoeken naar nieuw werk. In het steun- en herstelpakket zit een sociaal pakket van € 1,4 miljard voor begeleiding naar werk, scholing, de bestrijding van schuldenproblematiek en de bestrijding van jeugdwerkloosheid. Kabinet, werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties, UWV, gemeenten en scholen gaan hiervoor intensief samenwerken. Meer informatie over passende begeleiding