Monitoring gebruikers steunmaatregelen

Welke bedrijven maken gebruik van de verschillende steunmaatregelen? Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil dit graag in kaart brengen. Hiervoor heeft EZK een monitoringsysteem opgezet in samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en verschillende uitvoeringsinstanties. Dit systeem verwerkt beschikbare gegevens en maakt zo inzichtelijk hoeveel en welk soort bedrijven gebruik maken van de maatregelen. Op dit moment zijn de gegevens beschikbaar van onder meer de volgende steunmaatregelen: NOW-1&2, TOGS, TVL-1, uitstel van belastingbetaling, BMKB-C, GO-C, BL-C, COL , Qredits en TOZO. Er wordt nog gewerkt om ook de andere regelingen hierbij te betrekken.

Deze pagina is voor het laatst geactualiseerd op 13 november 2020. De eerstvolgende actualisatie is gepland op eind januari/begin februari.

Tegemoetkoming voor sectoren

TOGS

Sommige sectoren zijn extra hard getroffen door kabinetsmaatregelen om het coronavirus in te dammen. Door deze maatregelen gingen bijvoorbeeld evenementen niet door, werden reizen geannuleerd en moesten restaurants en cafés dicht. Voor ondernemers die directe schade ondervinden van kabinetsmaatregelen was er in het eerste noodpakket de TOGS-regeling: Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19. Deze ondernemers konden een eenmalige tegemoetkoming krijgen van 4 duizend euro voor hun vaste lasten. Daarvoor moesten ze wel aan enkele criteria voldoen. Je kwam hiervoor in aanmerking als het omzetverlies minimaal 4 duizend euro was en als je vaste lasten minimaal 4 duizend euro waren. Ondernemers konden tot en met 26 juni 2020 een aanvraag indienen. De TOGS is in het tweede noodpakket vervangen door de subsidieregeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL).

Welke bedrijven maakten gebruik van de TOGS-regeling?

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) houdt bij welke bedrijven gebruik maakten van de TOGS-regeling. Aan bijna 216.000 bedrijven (stand op 30 september 2020) is door RVO een TOGS-aanvraag toegekend. Het gaat hier vooral om kleine bedrijven. Voor ongeveer de helft zijn dat bedrijven met één werkplek. Voor 93 procent waren het bedrijven met minder dan tien werkplekken. Kijken we naar de codes voor Standaard Bedrijfsindeling (SBI) die voor de TOGS zijn aangewezen? Dan maakte volgens het CBS ruim 27 procent van alle bedrijven die onder deze SBI-codes vallen gebruik van de TOGS-regeling. Bedrijven met twee of meer personen in dienst maakten veel gebruik van deze regeling: zo’n één op de twee bedrijven.

Vooral horecaondernemers hebben bij RVO aangeklopt voor deze regeling. Van alle cafés en restaurants 85 tot 89 procent. Vrijwel alle grotere bedrijven in deze branche maakten gebruik van deze regeling. RVO kende ook veel uitkeringen toe aan bijvoorbeeld winkels in dames-, heren- of onderkleding, kermisattracties en taxivervoer. In deze bedrijfstakken kreeg meer dan driekwart van de bedrijven steun uit de TOGS-regeling.

Toegekende TOGS aan mkb-bedrijven (in %)

Toegekende TOGS aan mkb-bedrijven (in %)
Totaal1 werkzaam persoon2-9 werkzame personen10-249 werkzame personen
mkb-bedrijven27,618,456,357,5
Restaurants89,175,889,699,6
Cafes84,875,988,5100
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (169 bytes)

TVL-1

De Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL)-1 was de opvolger van de TOGS-regeling, met enkele gewijzigde voorwaarden. Verwachtte een mkb-ondernemer omzetverlies van minimaal 30 procent in de periode 1 juni tot en met 30 september 2020 dan kon deze ondernemer een subsidie krijgen van maximaal 50 duizend euro om een deel van de vaste lasten te kunnen betalen. Alle bedrijven die eerder (op basis van afgesproken sbi-codes) voor de TOGS-regeling in aanmerking kwamen, konden ook van TVL gebruik maken (onder de gestelde voorwaarden). Hierop is nog een enkele aanvulling gekomen, zoals de recreatieluchtvaart (onderdeel van SBI 5110). In het derde steunpakket is de TVL verlengt en aangepast. De regeling loopt door tot en met 30 juni 2021, in periodes van steeds drie maanden (TVL Q 4 2020, Q1 2021 en Q2 2021).

Op peildatum 30 september 2020 waren er zo’n 32.000 bedrijven waar steun aan is toegekend door RVO naar aanleiding van een TVL aanvraag. In aantallen deden vooral de kleinere bedrijven (tot 10 werknemers) een beroep op deze regeling (86 procent). Van alle bedrijven die hiervan gebruik konden maken op basis van hun SBI-codes maakte vier procent gebruik van de TVL-regeling (bron: CBS). Uitgaansgelegenheden als bowlen, kegelen, kermisattracties en evenementen maakten relatief veel gebruik van deze regeling.

Toegekende TVL-1 aan mkb-bedrijven (in %)

Toegekende TVL-1 aan mkb-bedrijven (in %)
Totaal1 werkzaam persoon2-9 werkzame personen10-249 werkzame personen
mkb-bedrijven4,229,917,2
Bowlen, kegelen, biljarten e.d.402540100
Kermisattracties44,831,960,3
Evenementenhallen402525100
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (218 bytes)

Samenhang TOGS en TVL-1

Van de bedrijven die gebruikmaken van TOGS en/of TVL 1, maakte tot en met 30 september 81 procent gebruik van alleen de TOGS, achttien procent van beide regelingen en één procent alleen gebruik van de TVL-1. Het gaat hier om bedrijven met 2 tot 250 werkzame personen. De toegekende TVL-aanvragen zijn lager dan die van de TOGS omdat de zomer relatief goed was ten opzichte van het voorjaar. De maatregelen versoepelden in mei, juni en juli. Zo heeft een groot deel van de horeca goed gedraaid, kon er weer gereisd worden, ging de detailhandel weer open en waren contactberoepen weer toegestaan. Verder kent de TVL-1 aangescherpte voorwaarden rond het omzetverlies. Zo wordt er niet gewerkt met een geschat omzetverlies in betreffende periode, maar met een verwacht omzetverlies ten opzichte van een vergelijkbare periode in 2019.

Bedrijven met TOGS, TVL of beide als percentage van totaal aantal bedrijven met TOGS en/of TVL

Bedrijven met TOGS, TVL of beide als percentage van totaal aantal bedrijven met TOGS en/of TVL
w.v. alleen TOGSw.v. alleen TVLw.v. zowel TOGS als TVL
Totaal81118
2-9 werkzame personen83117
10-49 werkzame personen71227
50-249 werkzame personen70327
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (173 bytes)

Uitstel belastingen

Een steunmaatregel is ook dat ondernemers uitstel kunnen aanvragen voor het betalen van hun belastingen. En als een bedrijf vennootschapsbelasting betaalt, dan kan zo’n bedrijf verliezen over 2020 verrekenen met de winst uit 2019. De regeling liep tot 1 oktober 2020. Maar de mogelijkheid om voor de eerste keer belastinguitstel aan te vragen of verlenging van dit uitstel is onlangs verlengd tot en met 31 december 2020. Voor vijf soorten belastingen gold dat bij een uitstelaanvraag voor één belasting, het uitstel voor alle vijf werd verleend. Dit gold voor inkomstenbelasting, de Zorgverzekeringswet, vennootschapsbelasting, loonheffingen en omzetbelasting (btw). Alleen deze vijf belastingen zijn in deze monitoring opgenomen.

Op de peildatum 30 september 2020 had ruim zeven procent van alle bedrijven in Nederland een (openstaand) uitstel van betaling van deze vijf belastingen. Ook hier gaat het om relatief veel horecaondernemingen. Van alle horecabedrijven heeft achttien procent uitstel van belastingbetaling. Daarnaast springt het vervoer eruit met twaalf procent. Vooral de wat grotere bedrijven maakten gebruik van deze mogelijkheid. Iets meer dan één op de vier bedrijven met meer dan negen werknemers heeft belastinguitstel gekregen. Bij de horeca liggen de percentages nog veel hoger. Kleinere bedrijven benutten deze regeling relatief minder. Vooral eenmansbedrijven hebben er relatief weinig gebruik van gemaakt. In bepaalde gevallen hoeven zzp’ers geen loonheffing en/of omzetbelasting betalen en komen hier dan ook niet voor in aanmerking. Overigens is van de bedrijven die gebruik maakten van het belastinguitstel iets meer dan de helft een bedrijf met 1 werkzame persoon.

Bedrijven met openstaand uitstel van belastingbetaling, per sector en grootteklasse (in %)

Bedrijven met openstaand uitstel van belastingbetaling, per sector en grootteklasse (in %)
Totaal1 werkzaam persoon2-9 werkzame personen10-49 werkzame personen50-249 werkzame personen250+ werkzame personen
Totaal7,55,711,326,426,322,6
Horeca1810,119,84956,172,7
Vervoer12,110,71127,530,540,6
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (229 bytes)

Noodmaatregel overbrugging voor behoud werkgelegenheid (NOW)

NOW-1

Door het coronavirus kregen werkgevers al snel te maken met omzetverlies. Als dat verlies minimaal twintig procent was in een aaneengesloten periode van drie maanden, dan kon de werkgever aanspraak maken op de eerste tijdelijke NOW-regeling. Deze regeling voorziet in een vergoeding van de loonkosten. Werkgevers konden de NOW-1 tot 6 juni 2020 aanvragen.

Tot en met 30 september 2020 waren er bijna 140.000 bedrijven die gebruik hebben gemaakt van de NOW-1-regeling. Dat is zo’n 6,5 procent van alle bedrijven in Nederland. Vooral bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen benutten deze regeling. Kijken we naar sectoren, dan heeft de horeca hier verreweg het meest gebruik van gemaakt. In deze sector maakte 34 procent van de horecabedrijven gebruik van de NOW-1-regeling. Van de horecabedrijven met 10 of meer werknemers maakten vrijwel alle bedrijven hiervan gebruik.

Aantal bedrijven met NOW-1 naar bedrijfstak en grootteklasse (in %)

Aantal bedrijven met NOW-1 naar bedrijfstak en grootteklasse (in %)
Totaal1 werkzaam persoon2-9 werkzame personen10-49 werkzame personen50-249 werkzame personen250+ werkzame personen
Totaal6,50,922,247,341,228,6
Horeca34,15,850,296,193,9100
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (194 bytes)

NOW-2

NOW-2 is de opvolger van NOW-1. Werkgevers konden deze NOW-2 aanvragen als ze in de periode juni tot en met 1 oktober 2020 wederom een omzetverlies van minimaal 20 procent verwachtten. Voor een vergoeding van de loonkosten waren er enkele gewijzigde voorwaarden ten opzichte van NOW-1.

Tot en met 30 september 2020 waren er ongeveer 64.000 bedrijven die gebruik maakten van de NOW-2-regeling. Dat is zo’n drie procent van alle bedrijven in Nederland. Vooral bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen benutten de NOW-2, zoals ook al het geval was bij de NOW-1. Bekijken we het per sector, dan maakt de horeca hier verreweg het meest gebruik van, net als bij de NOW-1. In deze sector maakte ruim zestien procent van de horecabedrijven gebruik van de NOW-2-regeling.

Aantal bedrijven met NOW-2, totaal en horeca (in %)

Aantal bedrijven met NOW-2, totaal en horeca (in %)
Totaal1 werkzaam persoon2-9 werkzame personen10-49 werkzame personen50-249 werkzame personen250+ werkzame personen
Totaal2,90,49,125,722,715
Horeca16,62,922,754,169,590,9
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (192 bytes)

Samenhang NOW-1 en NOW-2

Hoe ziet de samenhang er tussen NOW-1 en NOW-2 uit? Van de bedrijven met 2 tot 250 werkzame personen die steun vanuit de NOW-regeling ontvingen, kreeg 40 procent een bijdrage vanuit zowel NOW-1 als NOW-2, 57 procent alleen vanuit NOW-1 en 3 procent alleen vanuit NOW-2. Het gebruik van de NOW-2 is tot dusver lager dan dat van de NOW-1. Het gebruik van beide NOW-regelingen is vooral onder kleine bedrijven met 2 tot 9 werkzame personen kleiner. Het percentage bedrijven dat voor het eerst gebruikmaakt van de NOW-regeling bedraagt drie procent.

Bedrijven met NOW-1.0, NOW-2.0 of beide als percentage van totaal aantal bedrijven met NOW

Bedrijven met NOW-1.0, NOW-2.0 of beide als percentage van totaal aantal bedrijven met NOW
w.v. alleen NOW-1.0w.v. alleen NOW-2.0w.v. zowel NOW-1.0 als NOW-2.0
Totaal57340
2-9 werkzame personen60336
10-49 werkzame personen48449
50-249 werkzame personen47350
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (187 bytes)

Leningen

Kleine en middelgrote bedrijven, startende bedrijven (startups) en jonge, zich verder ontwikkelende bedrijven (scale-ups) kunnen vanwege corona extra krediet krijgen of onder andere voorwaarden geld lenen. Hierdoor kunnen deze (innovatieve) bedrijven hun liquiditeitspositie verbeteren, die door de coronaperikelen onder druk staat. Voor deze monitor zijn gegevens beschikbaar over Qredits en de Corona Overbruggingslening (COL).

Qredits
Qredits is een stichting zonder winstoogmerk met steun van banken en EZK. De stichting helpt startende en bestaande ondernemers. Daarbij gaat het vooral om ondernemers die via andere kanalen geen krediet krijgen. Qredits kan deze ondernemers voorzien van leningen tot € 250.000 en advies. Op peildatum 30 september 2020 was aan bijna de helft van de bedrijven met Qredits-krediet uitstel van aflossing verleend vanwege de coronacrisis. De meeste bedrijven met een Qredits-lening zijn actief in de handel. Relatief veel bedrijven in de horeca (67 procent) en overige dienstverlening (65 procent) hebben uitstel van aflossing gekregen. Bij de lenende bedrijven werkten zo’n 10 duizend werknemers; 70 procent van deze bedrijven was een eenmansbedrijf.

COL
De COL is een overbruggingskrediet voor groeibedrijven, zoals startups, scale-ups en (innovatieve) mkb-bedrijven. De Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's) voeren deze regeling uit. Uitgaande van de stand op 30 september 2020 is aan 765 bedrijven een COL verleend. Het betreft hier een specifieke doelgroep en vooral bedrijven actief in de informatie en communicatie maken gebruik van deze regeling.

Garantieregelingen: BMKB-C, GO-C en BL-C

Sinds de coronacrisis in maart uitbrak, helpen banken in Nederland ondernemers om hen financieel meer lucht te geven. Onder andere door ondernemingen te voorzien in hun behoefte aan liquiditeit. De Corona Monitor van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) geeft inzicht in hoe banken in die behoefte voorzien. Banken maken hiervoor onder meer gebruik van verschillende garantieregelingen zoals BMKB-C, GO-C, KKC en BL-C. Klik hier om de Corona Monitor van de NVB te bekijken.

Op 31 augustus 2020 beschikten we over de volgende aantallen gebruikers: BMKB-C (3665 bedrijven), GO-C (60) en BL-C (180). Deze aantallen liggen lager dan dat NVB nu rapporteert o.a. vanwege de eerdere peildatum en doordat de gegevens over een verlening met een enige vertraging aan RVO worden aangeleverd. Daarnaast kon het CBS niet altijd alle juridische eenheden koppelen. Vooral de horecabedrijven (37%) en mkb-bedrijven actief in de handel (24%) maken gebruik van de BMKB-C. Het zijn met name de kleine wat oudere bedrijven die deze regeling aanwenden. De helft van de mkb-bedrijven met een BMKB-C lening hebben 2 tot 9 werkzame personen in dienst en 70 procent is al langer dan 7 jaar actief. 

Op 30 september 2020 beschikten we over de volgende aantallen gebruikers: BMKB-C (3730 bedrijven), GO-C (65) en BL-C (190). Deze aantallen liggen lager dan de NVB rapporteert in hun monitor. Dat komt onder andere doordat:

  • Op peildatum 30 september waren nog niet alle gegevens over een verlening bij RVO aangeleverd.
  • Het CBS kan niet alle juridische eenheden koppelen.

Vooral de horecabedrijven (36 procent) en bedrijven actief in de handel (24 procent) maken gebruik van de BMKB-C. Het zijn met name kleine, wat oudere bedrijven, die deze regeling aanwenden. De helft van de mkb-bedrijven met een BMKB-C lening heeft twee tot negen werknemers in dienst en zo’n 70 procent is al langer dan zeven jaar actief. 

Aantallen BMKB-C verdeeld naar sectoren

Aantallen BMKB-C verdeeld naar sectoren
SectorenAantal
Handel900
Horeca1355
Overig1475
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (55 bytes)
Aantallen BMKB-C verdeeld naar grootteklasse
GrootteklasseAantal
1 werkzaam persoon425
2-9 werkzame personen1820
10-49 werkzame personen1290
50-249 werkzame personen185
Onbekend10
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (147 bytes)
Aantallen BMKB-C verdeeld naar bedrijfsleeftijd op 1 april 2020
Aantallen BMKB-C verdeeld naar bedrijfsleeftijd op 1 april 2020aantal
Jong (0 tot 3 jaar)250
Midden (3 tot 7 jaar)710
Oud (7 jaar en ouder)2590
Onbekend185
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (166 bytes)

TOZO-1

De tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) voorziet zelfstandigen in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen door de coronacrisis op te vangen. De TOZO-1 regeling gold met terugwerkende kracht vanaf 1 maart 2020 en liep eind mei 2020 af.

Voor het eerst beschikken we over cijfers van deze regeling voor zelfstandigen. Het zijn indicatieve cijfers. En betreft de stand ultimo maart 2020. Zo’n 11 procent van alle zelfstandige ondernemers, waaronder zzp’ers, deden een beroep op de TOZO-1. Vooral zelfstandige ondernemers actief in de overige dienstverlening waaronder kappers en reparatie van consumentenartikelen en de horeca maakten er het meest gebruik van. 

Percentage bedrijven met een TOZO-1 regeling, ultimo maart 2020

Percentage bedrijven met een TOZO-1 regeling, ultimo maart 2020
aandeel (in %)
Totaal11,2
Overige dienstverlening28,2
Horeca28,1
Vervoer en opslag19,1
Cultuur sport en recreatie19,1
Bron: CBS, 5e rapportage monitoring steunmaatregelen (13 november 2020) Brontabel als csv (130 bytes)