Financiering: wat is het beleid?

Het beleid rond financiering is erop gericht de risico’s op onderfinanciering in de markt voor vreemd en eigen vermogen te minimaliseren, nieuwe initiatieven te ondersteunen en waar nodig de marktwerking te verbeteren. Het krijgen van financiering is namelijk niet vanzelfsprekend. Dat geldt zeker voor jonge, kleine en/of innovatieve bedrijven. Daarbovenop zijn de risico’s van financieren de afgelopen jaren toegenomen door veranderingen in de financiële sector zelf. Mede door de financiële crisis hebben veel bestaande aanbieders van financiering hun strategie aangepast en is er ruimte ontstaan voor nieuwe aanbieders.

Toegang tot bedrijfsleningen

Soms lukt het bedrijven niet om aan voldoende financiering te komen. Vaak gaat het om kleinere leningen aan jongere of kleinere bedrijven die te maken hebben met een gebrek aan reputatie of onderpand. Waar het vorige Kabinet diverse maatregelen genomen heeft om de toegang tot bedrijfsleningen te verbeteren, tracht dit Kabinet met het oprichten van de ontwikkelings- en investeringsinstelling Invest-NL om de financieringsvraagstukken op te lossen. Invest-NL zal zich met name richten op financieringsvraagstukken bij maatschappelijke transities en bij uitbreiding van activiteiten op buitenlandse markten. De mkb-financieringsmarkt als geheel is in transitie naar meer aanbieders naast de banken, die vaak technologisch gedreven zijn. EZK ondersteunt de opkomst van alternatieve financiering om zo het aanbod van bedrijfsfinanciering te vergroten, bijvoorbeeld doordat de BMKB ook is opengesteld voor andere financiers dan banken. Dit kabinet richt zich met het mkb-actieplan op professionalisering van de alternatieve financieringsmarkt en verbetering van de match tussen vraag en aanbod van financiering door regionale financieringsnetwerken (zie ook het kopje marktwerking).

Risicodragend vermogen versterken met het Toekomstfonds

Het Toekomstfonds heeft als doel om de innovatieve kracht van Nederland te versterken door het beschikbaar stellen van financiering voor innovatief en snelgroeiend mkb en voor fundamenteel en toegepast onderzoek. In het Toekomstfonds zijn instrumenten aanwezig die het aanbod van risicodragend vermogen, zoals eigen vermogen, vergroten voor verschillende levensfasen van bedrijven. Voor de eerste levensfases van een bedrijf zijn er de Vroegefasefinanciering (VFF) en de Seed Capital-faciliteit. Voor latere fases is het Dutch Venture Initiative en de Groefaciliteit in het leven geroepen. Binnen de Seed Capital-regeling en Dutch Venture Initiative is ook budget gerealiseerd voor het stimuleren van investeringen door Business Angels. Deze financieringsinstrumenten worden in 2018 geëvalueerd waarna in 2019 een meta-analyse wordt uitgebracht waarin de instrumenten in samenhang met elkaar worden geanalyseerd.

Marktwerking verbeteren

De financieringsregelingen hebben tot doel de markt voor financiering beter te laten werken. Deze markt is voor een goede werking ook gebaat bij goede informatie over financieringsmogelijkheden, zodat de ondernemer in staat wordt gesteld de juiste keuzes te maken en een gezonde concurrentie bestaat tussen financiers. Met het MKB-actieplan wordt ingezet op het versterken van financieringsnetwerken en -tafels, zodat ondernemers met kennis, netwerk en kapitaal kunnen worden geholpen. Dit is met name relevant voor ondernemers met complexere businesscases die niet gemakkelijk door een bank of andere financier kan worden gefinancierd. Met de financieringstafels wordt ook onderzocht of ondernemerscoaching kan worden betrokken. Daarnaast wordt ingezet op het vergroten van de professionaliteit van niet-bancaire financiers om de marktwerking te vergroten. Zelfregulering, voorlichting naar ondernemers en promotie van alternatieve financieringsvormen kunnen daaraan bijdragen.