Groeiverwachtingen economie

De coronacrisis heeft onze economie hard geraakt. Volgens berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de Nederlandse economie in 2020 met 3,7 procent gekrompen, maar in 2021 weer gegroeid met 4,8 procent. Voor 2022 voorzien het Centraal Planbureau (CPB), de Europese Commissie (EC) en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) een stijging van 3 à 3,5 procent. De veerkracht van de Nederlandse economie lijkt groot, ook in internationaal perspectief. Van alle grote EU-landen is het herstel het sterkst geweest in Nederland en gaat deze gelijk op met de VS.

Deze pagina is voor het laatst geactualiseerd op 21 februari 2022.

Economische impact coronavirus in 2020-2022

Het bleek de afgelopen maanden lastig om te voorspellen welke impact het coronavirus heeft op de Nederlandse economie. Door het onzekere verloop van de pandemie moesten economische vooruitzichten steeds worden aangepast. Het CPB heeft vanaf de start van de coronacrisis meerdere ramingen gemaakt. De laatste dateert van september 2021.

Basisraming met een pessimistisch scenario

Volgens de Macro Economische Verkenning 2022 (MEV) van het CPB zal de Nederlandse economie in 2021 met bijna vier procent groeien als er geen grootschalige nieuwe contactbeperkingen nodig zijn. In 2022 zal de groei van het bbp naar verwachting 3,5 procent bedragen. Daar er blijvende onzekerheid is over de verspreiding van het coronavirus heeft het CPB ook een scenario berekend waarin er toch weer contactbeperkingen nodig blijken. Dan komt de bbp-groei in 2021 en 2022 opgeteld zo’n twee procentpunt lager uit.

BBP-groei in 2020 en 2021 (in %)

BBP-groei in 2020 en 2021 (in %)
202020212022
Basisraming-3,83,93,5
Pessimistisch scenario-3,83,32,2
Bron: CPB (september 2021) Brontabel als csv (80 bytes)

Prestaties in 2020 en 2021

Wat geven de gerealiseerde Nederlandse prestaties in 2020 en 2021 voor een beeld? De veerkracht van de Nederlandse economie lijkt groot, ook in internationaal perspectief. Na een forse krimp in de eerste maanden na de uitbraak van de coronapandemie was onze economie in het tweede kwartaal 2021 bijna weer terug op het niveau van net voor de uitbraak. Om in het derde kwartaal 2021 daar ruim bovenuit te stijgen. Volgens de eerste berekening van het CBS is het bruto binnenlands product (bbp) in het vierde kwartaal van 2021 met 0,9 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Deze groei is kleiner dan in het tweede en derde kwartaal van 2021. Dat komt vooral door de lockdown halverwege december 2021. Volgens het CBS komt het eerste voorlopige jaarcijfer voor 2021 daarmee uit op een bbp-groei van 4,8 procent.

Vanaf het vierde kwartaal 2019 gerekend is van alle grote EU-landen het herstel het sterkst geweest in Nederland en gaat deze gelijk op met de VS. De omvang van het steunbeleid in Nederland heeft daarbij zeker geholpen en was in 2020 groot in vergelijking met andere landen. Nederland heeft volgens het CPB daarbij ook geprofiteerd van economische steunmaatregelen in andere landen. Die hebben zowel de uitval van de exportvraag als de kans op een Europese crisis beperkt.

BBP-groei op kwartaalbasis (2019 Q4 = 100)

BBP-groei op kwartaalbasis (2019 Q4 = 100) Procentuele verandering t.o.v. voorgaande kwartaal
EUBelgieDuitslandSpanjeFrankrijkItalieNederlandPortugalVerenigde Staten
2019Q4100100100100100100100100100
2020Q196,796,698,194,894,194,598,59698,7
2020Q28685,188,677,981,782,39082,689,8
2020Q396,195,196,391,296,895,496,993,796,5
2020Q495,59595,891,295,393,796,893,997,6
2021Q195,49694,190,795,293,896,390,899,2
2021Q297,497,695,693,296,396,399,395,2100,8
2021Q399,599,697,295,699,298,8101,498,0101,40
Bron: Eurostat, European Economic Forecast, Winter, februari 2022 Brontabel als csv (494 bytes)

Verwachtingen voor 2022-2025

Het CPB heeft met het verschijnen van MEV 2022 ook een geactualiseerde middellangetermijnverkenning (MLT) gemaakt van de economische en budgettaire ontwikkeling in de periode 2022-2025. De economische groei zal bij ongewijzigd beleid gemiddeld zo’n twee procent per jaar zijn in de periode 2022-2025. Het CPB verwacht een structurele jaarlijkse toename van de arbeidsproductiviteit van een procent. Dit is hoger dan in eerdere jaren. Deze verkenning is door het CPB gebruikt voor het coalitieakkoord.

Internationale groeiverwachtingen

Verwachtingen Europese Commissie en OESO 2020-2023

De EC heeft in de zogeheten winterprognose van 2022 economische groeicijfers over de periode 2020-2023 gepubliceerd. De Nederlandse economie zal dit jaar volgens de EC met drie procent groeien en in 2023 net iets minder dan drie procent. Dat zijn binnen de negentien eurolanden lage groeipercentages. De Nederlandse economie kromp in 2020 echter met 3,7 procent, terwijl de gehele Europese Unie (EU) vorig jaar met zes procent kromp. Het dal waaruit Nederland moest klimmen, was dus minder diep dan in veel andere landen (zie ook verloop kwartaalcijfers hierboven). De OESO presenteerde in de ‘Economic Outlook' van december 2021 eveneens vooruitzichten voor de periode 2020-2023 (zie gerelateerde grafiek). Ook bij de OESO is de groei voor Nederland dit jaar en in 2023 beperkt in internationaal perspectief. Maar gecumuleerd over de periode 2020-2023 is Nederland bij zowel de EC als de OESO één van de koplopers. En ligt het bbp van Nederland in 2021 alweer boven het niveau van 2019.

Economische groei, 2020-2023 Europese Commissie

Economische groei, 2020-2023 Europese Commissie
2020202120222023
EU-6,15,342,8
Belgie-6,36,12,72,2
Duitsland-4,92,83,62,2
Spanje-10,855,64,4
Frankrijk-8,173,62,1
Italie-8,96,54,12,3
Nederland-3,74,332,7
Portugal-7,64,95,52,6
Bron: Eurostat Brontabel als csv (223 bytes)
Economische groei, 2020-2023 OECD
2020202120222023
Eurozone-6,55,24,32,5
OECD-4,75,33,92,5
Belgie-5,76,13,21,4
Duitsland-4,92,94,12,4
Spanje-10,84,55,53,8
Frankrijk-86,84,22,1
Italie-96,34,62,6
Nederland-3,84,33,21,8
Portugal-8,44,85,82,8
VK-9,76,94,72,1
VS-3,45,63,72,4
Bron: OESO, Economic Outlook (December 2021) Brontabel als csv (297 bytes)