Regio

Elke regio in de Nederlandse economie kent zo z’n eigen sterktes en zwaartepunt in de economische structuur. De onderlinge nabijheid van (kennisintensieve) economische activiteiten in een bepaalde regio is, zeker in grootstedelijke gebieden, gunstig voor de productiviteitsontwikkeling. De nabijheid van kennis en verwante bedrijvigheid, lokalisatievoordelen, lokale arbeidsmarkten en onderwijsaanbod, de fysieke bereikbaarheid en de kwaliteit van woonomgeving en vestigingsklimaat spelen daar een rol bij. Ook een goede verbinding tussen de verschillende economische zwaartepunten van de regio’s is essentieel voor het nationaal verdienvermogen.

Regio: hoe staat Nederland ervoor?

Nederland is sterk in de breedte. De Nederlandse regio’s zijn in doorsnee heel productief en in internationaal perspectief kent Nederland veel innovatieve en competitieve regio’s.

1. Productiviteit per regio

De Nederlandse regio’s zijn in doorsnee heel productief en de verschillen tussen regio’s zijn beperkt. Dit laat zien dat Nederland sterk is in de breedte. Klik hier voor meer informatie over de productiviteit per regio.

2. Regio's in internationaal perspectief

Vier Nederlandse provincies behoren tot de meest innovatieve regio’s in Europa. Ook scoren de Nederlandse regio’s goed tot zeer goed op het aanbieden van een langdurige aantrekkelijke omgeving voor bedrijven en bewoners. Klik hier voor meer informatie over de regio's in internationaal perspectief.

Regio: wat is het beleid?

   

De maatschappelijke opgaven manifesteren zich op mondiaal, nationaal én regionaal niveau. Ze hebben gemeen dat een goed meerjarig samenspel tussen Rijk en regio nodig is voor uitvoering van de programma’s en realisatie van de afspraken zoals bij de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, “startups”, grensoverschrijdende samenwerking, de regionale ontwikkelingsmaatschappijen en bij de MKB-innovatiestimulering. Daarmee wordt nationaal verdienvermogen en regionale verdienkracht in onderlinge samenhang gestimuleerd.

Regioambassadeurs

De vijf regioambassadeurs van EZK en LNV zijn de spil in de regiofunctie van het bedrijvenbeleid. Ze signaleren kansen en knelpunten in de regio en leggen verbindingen tussen Rijk en regio, tussen ondernemers onderling, en tussen ondernemers, bestuur en wetenschap. De regiofunctie werkt van buiten naar binnen én andersom. Van buiten naar binnen door ontwikkelingen, ambities en zorgen van de regio op de juiste plek binnen de twee departementen aan de orde te stellen. En van binnen naar buiten door het bedrijvenbeleid in hun regio uit te dragen.  

Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM)

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) investeren in innovatieve en snelgroeiende bedrijven in hun regio. Dat doen zij door risicokapitaal te verstrekken, door kennis, kunde en een netwerk beschikbaar te stellen aan ondernemers. ROM’s laten ondernemers innoveren, investeren en internationaliseren om zo hun groei te versnellen. ROM’s organiseren bovendien samenwerking tussen innovatieve ondernemers, kennisinstellingen en de overheid. Zij hebben tot doel de duurzame groei van de regionale economie en werkgelegenheid te versterken in opdracht van onder meer EZK en betrokken provincies.

Brainport Nationale Actieagenda

EZK is coördinerend departement voor de uitvoering van de Brainport Nationale Actieagenda. Met deze Actieagenda hebben Rijk en de regio de handen ineen geslagen om de kracht van Brainport Eindhoven te behouden en te versterken. De inzet richt zich zowel op het aanpakken van knelpunten als op de kansen die er liggen om de innovatiekracht van de Brainportregio verder te versterken en beter te benutten. De nadruk ligt daarbij op de onderwerpen talent, kennis, innovatie en ondernemerschap, vestigingsklimaat, digitalisering en maatschappelijke uitdagingen. Op deze onderwerpen zijn tien prioritaire acties benoemd. In de zomer van 2019 is hierover een voortgangsrapportage naar de Tweede Kamer gestuurd. Voorbeelden van resultaten van deze Actieagenda zijn investeringen in Fotonica, de start van de incubator Eindhoven Engine en het realiseren van het eerste cyberweerbaarheidscentrum.

Thematische samenwerking Rijk en regio

In de afgelopen jaren zijn samenwerkingsagenda’s tussen Rijk en regio tot stand gekomen op thema’s als mkb-innovatiestimulering (mkb samenwerkingsagenda), start-ups (Startup Delta), aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt (Techniekpact). In de voortgangsrapportage MKB Actieplan 2019 is de voortgang van deze samenwerking geschetst. Ook in het kader van het interbestuurlijk programma (IPB) wordt er samengewerkt onder het thema regionale economie als versneller. Eind oktober 2019 worden vijfproeftuinen gepresenteerd die aan de slag gaan met deze opgave. Daarnaast levert het Rijk in overleg met de regio’s maatwerk bij de inzet van beleidsinstrumenten als Interreg en EFRO. De regio’s bereiden zich momenteel voor op de nieuwe Europese programma periode.

EZK is actief betrokken bij de Regio Deals, onder regie van LNV. Economische ontwikkeling is namelijk één van de elementen waarop een deal betrekking kan hebben. Regio Deals richten zich op gebiedsgerichte meervoudige opgaven in regio’s om hun brede welvaart versterken. Dit zien we terug in de diverse deals die zijn gesloten in de eerste en tweede tranche. In het najaar van 2019 is de derde tranche Regio Deals opengesteld voor voorstellen van regio’s.

Meer weten?

Meer cijfers over de regio zijn te vinden op het CBS-dashboard Regionale economische kengetallen. Dit dashboard bevat een set aan regionaal economische indicatoren zoals omzet, R&D-uitgaven en werkgelegenheidsgegevens. Ook biedt het dashboard zicht op het regionale gebruik van instrumenten zoals de WBSO of de MIT-regeling. Een groot deel van de cijfers is beschikbaar op het niveau van de regionale indeling COROP-gebieden. Daarnaast biedt het CBS op CBS Statline cijfers over de ondersteuning van de regionale economie door de provincies (klik hier) en de inzet op economisch beleid en ondersteuning door gemeentes (klik hier).