1. Publiek-private R&D-samenwerking in Nederland

De omvang van de publiek-private R&D-samenwerking (PPS) die plaatsvindt binnen het kader van Topconsortia voor Kennis & Innovatie (TKI’s) blijft zich voortvarend ontwikkelen. Het aandeel technologisch innovatieve bedrijven dat samenwerkt met kennisinstellingen vertoont in de meest recente cijfers van het CBS echter een daling. Bedrijven blijven tevreden over de Toegepast Onderzoek Organisaties (TO2).

Omvang publiek-private R&D samenwerking in TKI-verband blijft groeien

De omvang van de publieke en private R&D-investeringen in TKI-verband heeft zich de afgelopen jaren voortvarend ontwikkeld, waardoor de omvang van de middelen voor PPS-projecten in 2018 ongeveer € 1.260 miljoen (voorlopige schatting) bedroeg. Sinds 2013 is er sprake geweest van een aanzienlijke groei, die deels het gevolg is van de grotere bekendheid van de PPS-toeslagregeling. De laatste jaren zwakt de groei enigszins af. Het aandeel private middelen schommelt rond de 46-47 procent. Van de hierboven genoemde € 1.260 miljoen investeerden bedrijven in 2018 bijna € 590 miljoen in de publieke kennisinfrastructuur. Meer uitkomsten worden besproken bij het beleidsinstrument PPS-toeslag.

De cijfers over de PPS-toeslagregeling beperken zich tot publiek-private R&D-samenwerking binnen de topsectoren en de daaraan verbonden TKI. Het is aannemelijk dat dit een aanzienlijk deel van de totale publiek-private R&D-samenwerking in Nederland betreft.

Geschatte omvang middelen PPS-projecten TKI's (publiek en privaat), 2013-2018 (€ mln)

Geschatte omvang middelen PPS-projecten TKI's (publiek en privaat), 2013-2018 (€ mln)
Omvang middelen PPS-toeslagprojectenWaarvan privaat
2013571200
2014814358
2015970475
20161060509
20171207559
2018*1260590
Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/TKI's Brontabel als csv (143 bytes)

Na jaren van toename een daling van het aandeel innovatieve bedrijven dat heeft samengewerkt met een kennisinstelling

Het CBS meet tweejaarlijks welk deel van de groep technologisch innovatieve bedrijven in de laatste drie jaar heeft samengewerkt met een universiteit en welk deel dat heeft gedaan met een publieke researchinstelling. Tussen 2010 en 2014 groeide het deel van de technologisch innoverende bedrijven dat heeft samengewerkt met een universiteit van 8 procent in 2010 naar 15 procent in 2014. De meest recente cijfers, voor 2016, laten daarentegen een daling zien, naar 9 procent. Dit percentage ligt ruim onder het EU-gemiddelde (14%). Het deel dat heeft samengewerkt met een publieke researchinstelling daalde eveneens ten opzichte van 2014, van 8 naar 5 procent, ruim onder het EU-gemiddelde (8% in 2016).

Deze ontwikkelingen staan in contrast met de opwaartse trend die naar voren komt bij de mate van publiek-private R&D-samenwerking in TKI-verband, zoals hierboven beschreven. Mogelijke verklaringen zijn dat in de CBS-indicatoren niet de R&D-bedragen meewegen die in PPS-verband worden ingezet en dat de meest recente CBS-cijfers enkele jaren achterlopen op de meest recente cijfers over PPS-samenwerking in TKI-verband.

Samenwerking tussen innoverende bedrijven en universiteiten, 2010-2016 (in %)

Samenwerking tussen innoverende bedrijven en universiteiten, 2010-2016 (in %)
Aandeel innoverende bedrijven dat (de laatste drie jaar) technologisch heeft samengewerkt met universiteitenNederlandEU
20108%11%
201211%13%
201415%13%
20169%14%
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, Eurostat Brontabel als csv (177 bytes)
Samenwerking tussen innoverende bedrijven en researchinstellingen, 2010-2016 (in %)
Aandeel innoverende bedrijven dat (de laatste drie jaar) technologisch heeft samengewerkt met researchinstellingenNederlandEU
20106%6%
20128%9%
20148%9%
20165%8%
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, Eurostat Brontabel als csv (177 bytes)

Klanttevredenheid TO2-instituten is hoog

Sinds 2010 werken de Nederlandse instituten voor toegepast onderzoek samen onder de noemer TO2. Het gaat hier om Deltares, MARIN, NLR, TNO/ECN (ECN is in 2018 opgegaan in TNO) en Wageningen Research (voorheen DLO). De TO2-instituten voeren onderzoek uit in opdracht van departementen en bedrijven, maar doen ook onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken.

Om bedrijven te stimuleren vaker de samenwerking met een kennisinstelling aan te gaan, is het van belang dat klanten tevreden zijn over de verleende diensten. Daarnaast is van belang dat zij de opgedane kennis kunnen benutten. De TO2-instituten scoren hoog op het gebied van klanttevredenheid; de TO2-instituten die op de EZK-begroting staan gemiddeld een 8,8 (Wageningen Research, op de LNV-begroting, een 8,6). Klanten slagen er tevens in de onderzoeksresultaten binnen drie jaar in hoge mate te benutten. Dit blijkt uit de hoogte van het percentage van de kennisbenutting: alle instellingen scoren 95 procent of hoger. Meer informatie wordt gegeven bij het beleidsinstrument TO2-instituten (klik hier).

Kengetallen ontwikkelen en benutten van hoogwaardig (internationaal) publiek gefinancierd onderzoek en technologie

Kengetallen ontwikkelen en benutten van hoogwaardig (internationaal) publiek gefinancierd onderzoek en technologie
TO2201320142015201620172018
Klanttevredenheid Deltares87,98,78,68,28,7
Klanttevredenheid Marin8,898,88,98,68,8
Klanttevredenheid NLR8,58,78,88,78,78,7
Klanttevredenheid TNO8,28,38,48,68,68,8
Kennisbenutting Deltares96%97%93%95%
Kennisbenutting Marin97%100%100%100%
Kennisbenutting NLR99%99,50%99%96%
Kennisbenutting TNO98%98%98%99%
Rijksbegroting EZK 2020 Brontabel als csv (405 bytes)