2. Inzet op sleuteltechnologieën

Sleutelgebieden maken een brede toepassing van nieuwe technologieën in economie en samenleving mogelijk. Ruim 1 op de 2 privaat-publieke samenwerking (PPS)-toeslag-inzetprojecten richt zich op een van de vijftig sleuteltechnologieën. De topsector High Tech System Materialen (HTSM) is in absolute zin het meest betrokken bij de sleuteltechnologieën.

Publieke private samenwerking rond sleuteltechnologieën

Een inventarisatie van alle PPS-inzetprojecten vanaf 2013 tot en met 2018 levert een beeld op in welke mate de Nederlandse publieke kennisinfrastructuur samenwerkt met (innovatieve) bedrijven op het terrein van sleuteltechnologieën. Het gaat om in totaliteit 1.772 projecten waar PPS-toeslag door Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI's) op is ingezet (de zogenaamde inzetprojecten). Op basis van de projectinhoud is door RVO.nl bepaald of ze wel of niet tot de 50 sleuteltechnologieën behoren. Deze lijst met sleuteltechnologieën is door experts vastgesteld in samenwerking met NWO en TNO. Hierbij is gekeken waarin Nederland wetenschappelijk sterk is en/of waarin de komende jaren genoeg wetenschappelijke vooruitgang en economische kansen te verwachten zijn.

De inventarisatie door RVO.nl levert op dat over de hele periode 2013-2018 54 procent van deze inzetprojecten een sleuteltechnologie betreft. Dus net iets meer dan 1 op de 2 projecten richt zich op één (of meer) van de 50 sleuteltechnologieën. Het aandeel van de sleuteltechnologieën in de middelen van de PPS-toeslag ligt met 56% fractioneel hoger. Overigens kon van 10 procent van de inzetprojecten (2013-2018) niet worden vastgesteld of dit wel of geen sleuteltechnologie betreft doordat de projectbeschrijving geen uitsluitsel gaf.

Inzet op sleuteltechnologieën vanuit PPS-inzetprojecten, aantal projecten, 2013-2018

Inzet op sleuteltechnologieën vanuit PPS-inzetprojecten, aantal projecten, 2013-2018
2013-2018 (%)
Sleuteltechnologie54%
Geen sleuteltechnologie36%
Onbekend10%
Bron: Bewerking RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (83 bytes)
Inzet op sleuteltechnologieën vanuit PPS-inzetprojecten, omvang PPS-toeslag, 2013-2018
2013-2018 (%)
Sleuteltechnologie56%
Geen sleuteltechnologie31%
Onbekend13%
Bron: Bewerking RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (83 bytes)

Toename van pps-inzetprojecten op sleuteltechnologie

Het aantal PPS-inzetprojecten dat betrekking had op een sleuteltechnologie is tussen 2013 en 2018 substantieel toegenomen en in ongeveer gelijke pas meegegroeid met het totale aantal PPS-toeslagprojecten. In 2013 hadden 75 projecten (60%) betrekking op een sleuteltechnologie, in 2018 waren dat er 212 (54%). In geld uitgedrukt laat de inzet van de PPS-toeslag op projecten met een sleuteltechnologie een stijgende trend zien, van 44 procent in 2013 naar 62 procent in 2018.

Aantal sleuteltechnologieën in PPS-inzetprojecten, aantal projecten, 2013-2018

Aantal sleuteltechnologieën in PPS-inzetprojecten, aantal projecten, 2013-2018
SleuteltechnologieGeen sleuteltechnologieOnbekend
201375465
20141316531
201515911448
201616710317
201720717142
201821214138
Bron: RVO.nl op basis van gegevens TKI’s Brontabel als csv (152 bytes)
Inzet op sleuteltechnologieën vanuit PPS-inzetprojecten, omvang PPS-toeslag (€ mln), 2013-2018
SleuteltechnologieGeen sleuteltechnologieOnbekend
20131210,74,4
2014271710,9
201547,922,523,8
201648,420,99,8
201765,241,413
2018100,752,29,5
Bron: RVO.nl op basis van gegevens TKI’s Brontabel als csv (170 bytes)

TKI-inzetprojecten op sleuteltechnologieën naar kennisvelden

Het Regeerakkoord gaat bij de sleuteltechnologieën uit van vier kennisvelden: fotonica en lichttechnologieën, nanotechnologieën, quantumtechnologieën en hightech; waarbij de laatste weer bestaat uit vijf onderdelen (digitale technologieën, geavanceerde materialen; chemische technologieën, life science-technologieën, en engineering- en fabricagetechnologieën). Ingedeeld naar al deze clusters bepalen de onderdelen van het kennisveld hightech in belangrijke mate het beeld, met engineering- en fabricagetechnologieën als grootste daarvan. Uitgedrukt in de hoeveelheid pps-toeslag die gemoeid is met deze projecten, is het beeld over de verdeling nagenoeg hetzelfde (zie onder gerelateerde figuren).

Inzet op sleuteltechnologieën naar technologiecluster (%) op basis van aantal PPS-inzetprojecten, 2013-2018

Inzet op sleuteltechnologieën naar technologiecluster (%) op basis van aantal PPS-inzetprojecten, 2013-2018
2013-2018 (%)
Hightech - Advanced Materials9,2
Hightech - Chemical technologies11,1
Hightech - Digital technologies5,6
Hightech - Engineering and fabrication technologies12
Hightech - Life sciences technologies8,6
Nanotechnologies3,8
Photonics and light technologies2,5
Quantum technologies0,6
Bron: Bewerking RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (312 bytes)
Inzet op sleuteltechnologieën naar technologiecluster (%) op basis van omvang ingezette PPS-toeslag, 2013-2018
2013-2018 (%)
Hightech - Advanced Materials8,9
Hightech - Chemical technologies8,0
Hightech - Digital technologies5,9
Hightech - Engineering and fabrication technologies13,0
Hightech - Life sciences technologies10,8
Nanotechnologies4,1
Photonics and light technologies2,3
Quantum technologies3,0
Bron: Bewerking RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (314 bytes)

PPS-inzetprojecten naar wel of niet sleuteltechnologie per topsector

Het is ook mogelijk om te kijken in welke mate iedere topsector inzet op een van de vijftig sleuteltechnologieën. De topsector HTSM kent in absolute zin het meest aantal sleuteltechnologieprojecten. Uitgedrukt in de hoeveelheid PPS-toeslag die gemoeid is met deze projecten, staat HTSM eveneens bovenaan (zie onder gerelateerde figuren). De topsectoren Chemie en HTSM scoren in relatieve zin het hoogste percentage sleuteltechnologieprojecten. In beide topsectoren is 74 procent van de projecten waarbij PPS-toeslag is ingezet gericht op een sleuteltechnologie. Topsector LSH volgt met een aandeel van 50 procent op de derde plek.

Aantal sleuteltechnologieprojecten naar topsector, 2013-2018

Aantal sleuteltechnologieprojecten naar topsector, 2013-2018
SleuteltechnologieGeen sleuteltechnologieOnbekend
HTSM3797457
Life Sciences en Health16615711
Water14916454
Chemie (inclusief Biobased Economy)1092415
Energie718516
Agri en Food346713
Tuinbouw en Uitgangsmaterialen204015
Logistiek16180
Creatieve Industrie7110
RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (300 bytes)
Omvang ingezette PPS-toeslag (€ mln) in sleuteltechnologieprojecten naar topsector, 2013-2018
Aandeel sleuteltechnologieprojecten (? mln)SleuteltechnologieGeen sleuteltechnologieOnbekend
HTSM126,922,138
Life Sciences en Health74,654,81
Chemie (inclusief Biobased Economy)26,48,35,5
Energie25,318,58,1
Water22,518,86,7
Agri en Food13,621,93,8
Tuinbouw en Uitgangsmaterialen8,215,58,2
Logistiek32,80
Creatieve Industrie0,72,10
Bewerking RVO.nl op basis van gegevens TKI's Brontabel als csv (371 bytes)