2. Research & Development (R&D)

Het CBS heeft de R&D-statistiek recentelijk gereviseerd naar aanleiding van wijzigingen in internationale richtlijnen. In het meest recente jaar waarover R&D-cijfers beschikbaar zijn, 2018, bedroegen de R&D-uitgaven 2,14% van het bbp. Met dit cijfer komt Nederland ruim boven het gemiddelde van de EU (i.c. 2,03%) uit. Nederland blijft wel achter bij het OESO-gemiddelde (i.c. 2,38%).

Nederlandse R&D-positie: boven EU-gemiddelde, maar achterstand op OESO-gemiddelde

Een doelstelling van het kabinet is om de R&D-inspanningen in Nederland op 2,5 procent van het bbp te brengen. In 2018 bedroegen de totale R&D-uitgaven in Nederland 2,14 procent van het bbp. Door een revisie van de R&D-statistiek scoort Nederland tegenwoordig aanzienlijk hoger bij de R&D-uitgaven dan voorheen het geval was. Met dit cijfer komt Nederland ruim boven het gemiddelde van de EU (i.c. 2,03%) uit. Nederland blijft wel achter bij het OESO-gemiddelde (i.c. 2,38%). De R&D-achterstand van Nederland ten opzichte van het OESO-gemiddelde is gelegen bij de R&D-uitgaven van bedrijven.

De revisie heeft er grosso modo toe geleid dat de R&D-uitgaven in Nederland ongeveer 0,20% van het bbp hoger zijn geworden. Daarbinnen zijn de R&D-uitgaven van bedrijven ongeveer 0,30% van het bbp opwaarts bijgesteld en de R&D-uitgaven van publieke instellingen ongeveer 0,10% neerwaarts bijgesteld. De belangrijkste redenen voor deze aanpassingen zijn dat ingeleend R&D-personeel nu volledig wordt meegenomen bij de R&D-activiteiten van bedrijven en instellingen en dat publieke organisaties die voor een belangrijk deel inkomsten uit marktactiviteiten behalen nu als bedrijven worden aangemerkt en niet langer tot de overheidsinstellingen worden gerekend. De revisie is door het CBS uitgevoerd voor de jaren teruglopend tot 2013.

Totale R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)

Totale R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)
NederlandEU-28OESO-landen
20132,161,922,30
20142,171,942,32
20152,151,952,31
20162,151,942,30
20172,181,982,34
20182,142,032,38
Bronnen: OESO-database Main Science and Technology Indicators en CBS, StatLine Brontabel als csv (157 bytes)
Private R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)
NederlandEU-28OESO-landen
20131,411,221,64
20141,411,251,67
20151,381,241,61
20161,411,261,62
20171,441,31,67
20181,451,351,7
Bronnen: OESO-database Main Science and Technology Indicators en CBS, StatLine Brontabel als csv (155 bytes)

R&D-intensiteit bedrijven beïnvloed door sectorsamenstelling

De R&D-uitgaven van bedrijven in Nederland worden negatief beïnvloed doordat de R&D-intensieve sectoren in Nederland een kleiner deel van de economie uitmaken dan in R&D-intensieve OESO-landen. Na correctie voor de invloed van de sectorverschillen is te zien dat de omvang van de door bedrijven uitgevoerde R&D (als percentage van de toegevoegde waarde van bedrijven) aanzienlijk hoger uitkomt. Uitgaande van cijfers voorafgaand aan de revisie van de R&D-statistiek door het CBS blijft die in Nederland dan 7 procent achter op het OESO-gemiddelde, terwijl dit voor correctie 32 procent bedraagt.

R&D-intensiteit OESO-landen: R&D-uitgaven van bedrijven als aandeel van toegevoegde waarde bedrijven, 2015

R&D-intensiteit OESO-landen: R&D-uitgaven van bedrijven als aandeel van toegevoegde waarde bedrijven, 2015
Ongecorrigeerd voor sectorstructuurGecorrigeerd voor sectorstructuur
Zuid-Korea4,72,3
Finland3,83,1
Zweden3,73,1
Japan3,62,9
Oostenrijk3,23,9
Duitsland3,22,2
Denemarken3,23,1
Verenigde Staten3,13,2
België2,83,4
OESO2,52,5
Frankrijk2,53,4
Australië1,82,4
Verenigd Koninkrijk1,82,3
Nederland1,72,4
Noorwegen1,72,7
Ierland1,61,4
Tsjechië1,51,2
Canada1,32,1
Italië1,31,7
Spanje11,4
Portugal11,6
Bron: OESO, OECD Science, Technology and Industry Scoreboard 2017 Brontabel als csv (461 bytes)

Nederlandse bedrijfs R&D blijft internationaal met name achter bij ‘development’

Analyse van de OESO-cijfers naar type bedrijfs R&D laat ook zien dat met name de uitgaven aan experimentele ontwikkeling in Nederland lager liggen ten opzichte van andere relatief kennisintensieve economieën. Hierbij lijkt een rol te spelen dat Nederlandse bedrijven veel op buitenlandse markten opereren en daar veel ontwikkelingswerk uitvoeren, dicht bij lokale markten. Uitgaven van bedrijven gericht op toegepast onderzoek liggen in Nederland, net als in veel andere Europese landen, hoger dan in de VS en Aziatische landen.

R&D-uitgaven bedrijven als aandeel van het bbp (%), 2015

R&D-uitgaven bedrijven als aandeel van het bbp (%), 2015
Fundamenteel onderzoekToegepast onderzoekExperimentele ontwikkeling
Nederland0,11%0,47%0,53%
EU-150,09%0,54%0,73%
België0,14%0,69%0,89%
Duitsland0,12%0,89%0,99%
OECD0,11%0,38%1,13%
Denemarken0,14%0,62%1,18%
Oostenrijk0,11%0,73%1,34%
VS0,12%0,31%1,52%
China0,00%0,05%1,54%
Finland0,06%0,24%1,62%
Zweden0,05%0,33%1,89%
Japan0,17%0,44%1,95%
Bron: OESO, Research and Development Statistics Brontabel als csv (391 bytes)