2. Research & Development (R&D)

Het CBS heeft de R&D-statistiek recentelijk gereviseerd naar aanleiding van wijzigingen in internationale richtlijnen. Volgens voorlopige cijfers bedroegen de R&D-uitgaven in Nederland in 2018 2,16% van het bbp. Met dit cijfer komt Nederland nu ruim boven het gemiddelde van de EU (i.c. 1,97%) uit. Het is nog niet duidelijk in welke mate de wijzigingen in internationale richtlijnen ook in andere landen tot aanpassingen van de R&D-uitgaven leiden.

Nieuw beeld Nederlandse R&D-positie door revisie R&D-statistiek

Een doelstelling van het kabinet is om de R&D-inspanningen in Nederland op 2,5 procent van het bbp te brengen. Volgens voorlopige cijfers van het CBS bedroegen de totale R&D-uitgaven in Nederland in 2018 2,16 procent van het bbp. Door een revisie van de R&D-statistiek door het CBS, ingegeven door wijzigingen in de internationale richtlijnen voor het samenstellen van de R&D-statistiek (OECD, Frascati Manual 2015), scoort Nederland nu aanzienlijk hoger bij de R&D-uitgaven. Eerder werd nog uitgegaan van een niveau van 1,99% van het bbp in 2017 voor de totale R&D-uitgaven. De revisie is door het CBS uitgevoerd voor de jaren teruglopend tot 2013. Gereviseerde cijfers voor de jaren 2011-2012 zijn in de komende maanden te verwachten.

De revisie heeft er grosso modo toe geleid dat de R&D-uitgaven in Nederland ongeveer 0,20% van het bbp hoger zijn geworden. Daarbinnen zijn de R&D-uitgaven van bedrijven ongeveer 0,30% van het bbp opwaarts bijgesteld en de R&D-uitgaven van publieke instellingen ongeveer 0,10% van het bbp neerwaarts bijgesteld.

In onderstaande figuren is het beeld weergegeven dat volgt uit een combinatie van de nieuwe R&D-cijfers van het CBS met EU- en OECD-gemiddelden die beschikbaar zijn in de meest recente R&D-cijfers van de OECD. Let wel, er dient nog te worden afgewacht in welke mate revisies van de R&D-statistiek ook in andere landen tot aanpassingen van de R&D-uitgaven leiden.

Totale R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)

Totale R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)
NederlandEU-28OESO-landen
20132,161,922,33
20142,171,942,35
20152,151,962,34
20162,151,942,34
20172,181,972,37
20182,16
Bronnen: OESO-database Main Science and Technology Indicators en CBS, StatLine Brontabel als csv (149 bytes)
Private R&D-uitgaven: Nederland, EU-28 en OESO-landen, 2013-2018 (% van bbp)
NederlandEU-28OESO-landen
20131,411,221,64
20141,411,251,67
20151,381,261,68
20161,411,281,69
20171,441,321,73
20181,45
Bronnen: OESO-database Main Science and Technology Indicators en CBS, StatLine Brontabel als csv (149 bytes)

Private R&D-intensiteit beïnvloed door sectorsamenstelling (op basis van R&D-cijfers voorafgaand aan de revisie van de R&D-statistiek door het CBS)

De private R&D-intensiteit in Nederland wordt negatief beïnvloed doordat de R&D-intensieve sectoren in Nederland een kleiner deel van de economie uitmaken dan in R&D-intensieve OESO-landen. Na correctie voor de invloed van de sectorverschillen is te zien dat de omvang van privaat uitgevoerde R&D (als percentage van de toegevoegde waarde van bedrijven) aanzienlijk hoger uitkomt. Uitgaande van cijfers voorafgaand aan de revisie van de R&D-statistiek door het CBS blijven de private R&D-uitgaven in Nederland dan 7 procent achter op het OESO-gemiddelde, terwijl dit voor correctie 32 procent bedraagt.

R&D-intensiteit OESO-landen: R&D-uitgaven van bedrijven als aandeel van toegevoegde waarde bedrijven, 2015

R&D-intensiteit OESO-landen: R&D-uitgaven van bedrijven als aandeel van toegevoegde waarde bedrijven, 2015
Ongecorrigeerd voor sectorstructuurGecorrigeerd voor sectorstructuur
Zuid-Korea4,72,3
Finland3,83,1
Zweden3,73,1
Japan3,62,9
Oostenrijk3,23,9
Duitsland3,22,2
Denemarken3,23,1
Verenigde Staten3,13,2
Belgie2,83,4
OESO2,52,5
Frankrijk2,53,4
Australie1,82,4
Verenigd Koninkrijk1,82,3
Nederland1,72,4
Noorwegen1,72,7
Ierland1,61,4
Tsjechie1,51,2
Canada1,32,1
Italie1,31,7
Spanje11,4
Portugal11,6
Bron: OESO, OECD Science, Technology and Industry Scoreboard 2017 Brontabel als csv (457 bytes)

Nederlandse private R&D blijft internationaal met name achter bij ‘development’ (op basis van R&D-cijfers voorafgaand aan de revisie van de R&D-statistiek door het CBS)

Analyse van de OESO-cijfers naar type private R&D laat ook zien dat met name de uitgaven aan experimentele ontwikkeling in Nederland lager liggen ten opzichte van andere relatief kennisintensieve economieën. Private uitgaven gericht op toepassing van onderzoek liggen in Nederland, net als in veel andere Europese landen, hoger dan in de VS en Aziatische landen.

R&D-uitgaven bedrijven als aandeel van het bbp (%), 2015

R&D-uitgaven bedrijven als aandeel van het bbp (%), 2015
Fundamenteel onderzoekToegepast onderzoekExperimentele ontwikkeling
Nederland0,111%0,467%0,534%
EU-150,085%0,542%0,725%
Belgie0,141%0,691%0,890%
Duitsland0,120%0,892%0,987%
OECD0,111%0,380%1,128%
Denemarken0,139%0,617%1,183%
Oostenrijk0,109%0,725%1,344%
VS0,120%0,310%1,523%
China0,002%0,048%1,537%
Finland0,064%0,240%1,624%
Zweden0,051%0,332%1,891%
Japan0,172%0,443%1,954%
Bron: OESO, Research and Development Statistics Brontabel als csv (426 bytes)