3. Intellectuele-eigendomsrechten

Een goed functionerend stelsel van intellectuele-eigendomsrechten zorgt enerzijds voor een gedegen bescherming van ontwikkelde kennis, anderzijds voor benutting van diezelfde kennis voor innovaties en tevens voor verspreiding en doorontwikkeling van die kennis. Nederland behoort al jaren tot de top 10 van Europese landen met de meeste octrooiaanvragen bij het European Patent Office (EPO). In verhouding tot de omvang van het bbp staat Nederland in 2019 op de vierde plek. Bij aanvragen van handelsmerken scoort Nederland structureel ruim boven het EU-gemiddelde en bij aanvragen van modelrechten is Nederland in 2019 opgeklommen tot een positie boven het EU-gemiddelde.

Nederland structureel in top 10 van landen met meeste octrooiaanvragen

Aanvragen voor intellectuele-eigendomsrechten zijn een indicatie voor de mate waarin organisaties kansen zien om technologische kennis te benutten voor commerciële doeleinden. Met het aantal octrooiaanvragen per miljard dollar bbp staat Nederland op de 4e plek van de OESO-lidstaten en 3e binnen de EU-28. De ontwikkeling van de score van Nederland over de periode 2013-2019 is redelijk stabiel. In 2019 is een lichte daling opgetreden in vergelijking met 2018.

Octrooiaanvragen per bbp: top 5 OESO-lidstaten, 2013-2019 (US$ mld, constante prijzen 2015, constante PPPS)

Octrooiaanvragen per bbp: top 5 OESO-lidstaten, 2013-2019 (US$ mld, constante prijzen 2015, constante PPPS)
ZwitserlandDenemarkenZwedenFinlandNederland
201313,227,248,198,157,10
201413,227,288,419,428,23
201513,446,897,988,568,39
201613,566,447,227,507,88
201713,417,117,517,277,86
201814,137,937,896,897,79
201914,507,818,436,717,46
Bron: OESO, EPO en WIPO Brontabel als csv (274 bytes)

Octrooiaanvragen per bbp naar land van aanvrager: top 10 landen OECD, 2019 (US$ mld, constante prijzen 2015, constante PPPS)

Octrooiaanvragen per bbp naar land van aanvrager: top 10 landen OECD, 2019 (US$ mld, constante prijzen 2015, constante PPPS)
Octrooiaanvragen per bbp naar land van aanvrager, 2019 (US$ mld, constante prijzen 2015, constante PPPs)
Zwitserland14,5
Zweden8,43
Denemarken7,81
Nederland7,46
Finland6,71
Luxemburg6,43
Duitsland6,43
Oostenrijk4,99
Israel4,47
België4,37
Bron: OESO, EPO en WIPO Brontabel als csv (261 bytes)

Bij handelsmerken en modellen scoort Nederland bovengemiddeld

Ook handelsmerken en – in mindere mate – modelrechten worden aangevraagd om innovatiegericht intellectueel eigendom vast te leggen. Het gaat bij modelrechten onder meer om bescherming van tekeningen en modellen van het uiterlijk van een gebruiksvoorwerp. Het aantal merken dat vanuit Nederland werd aangevraagd, uitgedrukt per miljard euro bbp, is in 2019 gestegen. Dit terwijl het totaal aantal merkaanvragen vanuit de EU per miljard euro bbp licht daalde. Nederland bevindt zich bij deze indicator structureel ruim boven het EU-gemiddelde. Het aantal modelaanvragen vanuit Nederland per miljard euro bbp is na een daling in 2018 in 2019 weer gegroeid, terwijl het gemiddelde in de EU voor het tweede jaar op rij is gedaald (zie gerelateerde grafiek). Hiermee heeft Nederland in 2019 een positie boven het EU-gemiddelde verkregen.

Gemeenschapsmerken incl. merken ingediend bij WIPO per miljard euro bbp (via koopkrachtpariteiten), 2012-2019

Gemeenschapsmerken incl. merken ingediend bij WIPO per miljard euro bbp (via koopkrachtpariteiten), 2012-2019
Merken EUMerken Nederland
20127,488,84
20137,648,74
20147,728,78
20157,718,99
20167,909,48
20178,059,67
20188,069,46
20197,999,57
Bron: European Innovation Scoreboard (Europese Commissie) Brontabel als csv (157 bytes)
Gemeenschapsmodellen incl. modellen ingediend bij WIPO per miljard euro bbp (via koopkrachtpariteiten), 2012-2019
Modellen EUModellen Nederland
20124,564,07
20134,593,80
20144,553,66
20154,363,46
20164,333,70
20174,414,31
20184,154,05
20193,854,25
Bron: European Innovation Scoreboard (Europese Commissie) Brontabel als csv (161 bytes)