4. Innovatieactiviteiten

Het aandeel innovatieve bedrijven is de laatste jaren naar een hoger niveau gegroeid en ligt in 2016 ruim boven het EU-gemiddelde. Nederlandse bedrijven haalden in 2016 10 procent van hun omzet uit (technologisch) nieuwe en sterk verbeterde producten, ongeveer evenveel als in voorgaande jaren. Daarmee bevindt Nederland zich wel onder het EU-gemiddelde (13 procent).

Technologische en niet-technologische innovatie

Het aandeel innovatieve bedrijven in Nederland groeide in 2016 naar 60 procent, een substantiële verbetering na de dip in 2012 (51 procent). Het ligt daarmee boven het EU-gemiddelde van 51 procent. Innovatieve bedrijven zijn hierbij gedefinieerd als bedrijven die in de laatste drie jaar (uitgaande van 2016 betreft dat de periode 2014-2016) actief zijn geweest met innovatieactiviteit.

Aandeel innovatieve bedrijven, totaal, 2010-2016 (% van het totaal aantal bedrijven)
NederlandEU-gemiddelde
201057%53%
201251%49%
201455%49%
201660%51%
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, Eurostat Brontabel als csv (82 bytes)

Binnen de groep van innovatieve bedrijven is het aandeel bedrijven dat alleen technologisch innoveert in Nederland flink hoger (27 procent in 2016, tegenover 14 procent gemiddeld in de EU), terwijl het aandeel van bedrijven dat alleen niet-technologisch innoveert juist lager ligt (7 procent, tegenover 11 procent gemiddeld in de EU). Voor het succesvol introduceren van technologische (product- en proces)innovaties op de markt investeren bedrijven niet alleen in technologische, maar ook in niet-technologische innovatie (marketing- en organisatorische innovatie). Samen met R&D, intellectueel eigendom, software, databases en menselijk kapitaal vormen deze investeringen het ‘niet-tastbare vermogen’ (‘intangible assets’, ook bekend als ‘knowledge-based capital’), een belangrijke bron van productiviteitsgroei.

Aandeel innoverende bedrijven, naar type innovatie, 2010-2016 (%)
niet-technologischtechnologisch + niet-technologischtechnologisch
2010, NL10%28%19%
2010, EU14%27%12%
2012, NL7%29%16%
2012, EU13%24%12%
2014, NL8%25%22%
2014, EU12%24%13%
2016, NL7%25%27%
2016, EU11%26%14%
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, Eurostat Brontabel als csv (243 bytes)

Omzet met innovatieve producten

Nederlandse bedrijven haalden in 2016 10 procent van hun omzet uit (technologisch) nieuwe en sterk verbeterde producten, ongeveer evenveel als in voorgaande jaren, maar wel aanzienlijk minder dan gemiddeld in de EU (13 procent). Dit betreft de omzet die bedrijven in 2016 hebben gerealiseerd met innovatieve producten die de laatste drie jaar op de markt zijn gebracht. Een mogelijke verklaring voor de (structureel) lagere Nederlandse score is dat wellicht relatief veel van de innovatieve producten die door bedrijven in Nederland ontwikkeld zijn, in andere landen geproduceerd worden (vanuit kostenoverwegingen en om dicht bij de markt te produceren voor afstemming van productkarakteristieken op lokale voorkeuren) en vanuit die landen worden afgezet. Dan tellen ze niet mee in de omzet van bedrijven in Nederland.

Omzetaandeel uit nieuwe of sterk verbeterde producten, 2010-2016 (%)
NederlandEU-gemiddelde
201010%13%
201212%12%
201411%13%
201610%13%
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, Eurostat Brontabel als csv (82 bytes)