Ruimtevaartbeleid

De Rijksoverheid heeft een gezamenlijk ruimtevaartbeleid, dat het Ministerie van Economische Zaken coördineert. Het ruimtevaartbeleid richt zich op een gezonde ruimtevaartsector, het stimuleren van wetenschappelijk onderzoek op dit terrein en het behouden en versterken van de samenwerking rondom de vestiging van het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA) te Noordwijk (ESTEC) (zie de nota ruimtevaartbeleid). Het Netherlands Space Office (NSO) voert het ruimtevaartbeleid uit en vertegenwoordigt op onderdelen Nederland bij de EU en de ESA.

Belangrijkste resultaten

  • In 2015-2016 was de geo-return van Nederland 1,18%
  • In 2016 bedroeg de contractomvang van Nederlandse deelnemers 119 € mln

Feiten en cijfers

Ruimtevaarttechnologie levert een hoogtechnologische bijdrage aan diverse sectoren, wetenschap en maatschappelijke uitdagingen (denk aan satellietinformatie voor klimaat en waterhuishouding). Voor bedrijven in het ruimtevaartcluster is de overheid dikwijls de belangrijkste eerste klant. Om schaalvoordelen en kennisverspreiding te bevorderen, werkt Nederland samen met hoofdzakelijk Europese landen in ruimtevaartprogramma’s. Dat zijn programma’s van  ESA, het aardobservatieprogramma Copernicus (EU + ESA), het navigatieprogramma Galileo (EU + ESA) en uit het ruimtevaartdeel van het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon2020. De voor ESA ingeschreven overheidsbijdragen voor ruimtevaartprogramma’s worden via open competitie in contracten uitgezet bij Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen (Geo Return-systeem).

De geo-return van Nederland (de verhouding tussen inleg van Nederlandse overheid en toegekende subsidies en opdrachten aan Nederlandse deelnemers) – na weging van de contractomvang voor het R&D-gehalte – was in 2015 tot en met 2016 hoger dan die van de andere lidstaten, met uitzondering van Portugal. Dat komt onder meer door de locatie van ESTEC, de belangrijkste vestiging van ESA in Noordwijk. Rondom ESTEC is een ruimtevaartcluster ontstaan, waar hoog-technologische bedrijven samenwerken om innovaties voor de ruimtevaart en andere sectoren te realiseren. De hoogte van de contractomvang per land hangt samen met de hoogte van nationale investeringen in ESA-ruimtevaartprogramma’s. Nederland behoorde in 2016 tot de middenmoot.

Retourpercentage, 2015-2016
Retourpercentage 2015-2016
Portugal1,22%
Nederland1,18%
Spanje1,13%
Italië1,10%
Estland1,09%
Zwitserland1%
België1,02%
Duitsland1,00%
Polen0,98%
Zweden0,96%
Verenigd Koninkrijk0,96%
Frankrijk0,95%
Oostenrijk0,92%
Luxemburg0,91%
Roemenië0,87%
Denemarken0,85%
Griekenland0,83%
Tsjechië0,79%
Ierland0,78%
Noorwegen0,77%
Finland0,70%
Hongarije0,51%
Netherlands Space Office Brontabel als csv (395 bytes)
Contractomvang ESA per lidstaat, 2014-2016
Gemiddeld per jaar 2000-2014201420152016
Frankrijk447,12511476431
Duitsland3524721694532
Italië238,9268819368
Verenigd Koninkrijk148,8223448272
België110,3184308174
Spanje98157227176
Zwitserland62,9114205126
Nederland53,184145119
Zweden40,15610056
Oostenrijk25,7425150
Noorwegen23,3576142
Denemarken14,3234523
Finland10,7241314
Ierland7,8151611
Portugal7,4241813
Luxemburg5,1301716
Griekenland3,112104
Tsjechië2,661312
Polen1,591823
Roemenië1,152216
Netherlands Space Office Brontabel als csv (559 bytes)