PPS-toeslag

Met de “PPS-toeslag Onderzoek en Innovatie” stimuleert het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat de private financiële inleg voor privaat-publieke samenwerking (PPS) tussen bedrijven en onderzoeksorganisaties. Kennisontwikkeling, -verspreiding en innovatie zijn gebaat bij intensieve samenwerking tussen de excellente Nederlandse publieke kennisinfrastructuur en innovatieve bedrijven. In 2016 is er een tussentijdse evaluatie van de regeling verricht.

De regeling kent twee kanten: de grondslag, aan de hand waarvan de hoogte van de subsidie voor de Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI’s) wordt bepaald, en de inzet van de subsidie door de TKI’s. Het TKI zorgt voor regie, netwerkvorming en kennis(ver)deling op het terrein van de onderzoeks- en innovatieactiviteiten. De subsidiegrondslag wordt gevormd door private bijdragen aan publiek-private R&D-projecten binnen de domeinen van de TKI’s. De TKI’s zetten die subsidie vervolgens door in nieuwe publiek-private R&D projecten. Dit noemen we de inzetprojecten. De informatie op Bedrijvenbeleid in Beeld betreft deze inzetprojecten, tenzij anders aangegeven.

Belangrijkste resultaten

  • De geschatte omvang van publieke en private investeringen in PPS-projecten in TKI- verband (grondslagprojecten) was in 2018 ongeveer € 1.260 miljoen (voorlopig cijfer; afgerond op tientallen miljoenen euro’s).
  • Het aandeel private middelen is nagenoeg gelijk gebleven en bedroeg bijna 47 procent in 2018, hetgeen overeenkomt met bijna € 590 miljoen aan private middelen (grondslagprojecten; voorlopig cijfer).

Instrumenten PPS-toeslag

Er zijn drie manieren waarop de PPS-toeslag ingezet kan worden:

  • PPS-programmatoeslag voor het TKI. Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI’s) zetten programmatoeslag in voor onderzoek en ontwikkeling of voor innovatieactiviteiten. Het TKI kan de programmatoeslag inzetten voor samenwerkingsprojecten, netwerkactiviteiten of innovatiemakelaars.
  • PPS-projecttoeslag voor een samenwerkingsverband via het TKI. Het TKI zet de PPS-projecttoeslag in voor privaat-publieke samenwerkingsverbanden die zich bezighouden met R&D. Een samenwerkingsverband bestaat minimaal uit een onderzoeksinstelling en een ondernemer Hiervoor geldt geen minimale financiële omvang.
  • PPS-projecttoeslag voor een samenwerkingsverband – via de penvoerder. Een samenwerkingsverband bestaat minimaal uit een onderzoeksinstelling en een ondernemer. De ondernemer levert een financiële cashbijdrage van 30 procent aan een project met minimaal € 2 miljoen subsidiabele kosten.

Feiten en cijfers

De geschatte omvang van middelen in PPS-programma’s TKI (grondslagprojecten), inclusief het private aandeel vindt u hier.

Kenmerken van publiek-private samenwerkingsprojecten met inzet van PPS-toeslag

In 2018 bedroeg de totale omvang van de projecten waarop PPS-toeslag is ingezet ruim € 400 miljoen. De PPS-toeslag financiert een derde van de kosten. Naast de gebruikelijke private bijdragen en de PPS-toeslag spelen ook andere subsidies een rol. In veel gevallen zullen dat Europese subsidies zijn of bijdragen van NWO.

Projecten met inzet van PPS-toeslag (omvang en wijze van financiering), 2013-2018 (€ mln)
CashHerkomst onbekendIngezette toeslagNaturaOverige subsidies
20135402712073
2014690557524
20151330946572
2016820795663
2017107412096121
2018133316210632
Bron: TKI's; bewerkt door RVO.nl Brontabel als csv (196 bytes)

Over de jaren heen is het aandeel experimenteel onderzoek binnen de PPS-projecten klein. Lag de nadruk aanvankelijk sterk op toegepast onderzoek; de laatste jaren zien we een verschuiving van zwaartepunt naar fundamenteel onderzoek.

Type onderzoek dat wordt uitgevoerd binnen de projecten waarop PPS-toeslag is ingezet, 2013-2018 (€ mln)
ToegepastFundamenteelExperimenteel
2013248,424,90,4
2014162,537,122,8
2015170,2164,628,9
2016149,511219,3
2017166,4257,721,5
2018152235,442,5
Bron: TKI's; bewerkt door RVO.nl Brontabel als csv (170 bytes)

Ongeveer de helft van het aantal deelnemers behoort tot het mkb. Beperken we ons tot de Nederlandse deelnemers, dan stijgt dit percentage tot ruim 65% (over alle jaren). De meeste buitenlandse partijen zijn namelijk grote bedrijven of kennisinstellingen. Nader onderzoek leert dat Nederlandse kennisinstellingen en grote bedrijven vaak in meerdere projecten deelnemen en dat mkb’ers zich meestal beperken tot één of twee projecten. Over de gehele looptijd van de regeling bedraagt het aantal unieke deelnemers ruim 2.700 (tot en met het jaar 2018).

Deelnemers aan PPS-inzetprojecten, 2013-2018
GrootbedrijfKennisinstellingMKBOverige partijen
20131218112828
20142467928764
201526997394119
201623879319111
201722782445114
20181857535298
Bron: TKI's; bewerkt door RVO.nl Brontabel als csv (176 bytes)

De PPS-toeslagregeling stimuleert samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijven. Private bijdragen aan onderzoek uitgevoerd door kennisinstellingen leveren toeslag op voor de TKI’s. De TKI’s zetten vervolgens toeslag in op R&D-projecten waar bedrijven actief (in natura) en/of financieel samen met kennisinstellingen in participeren. Opvallend is dat vooral de universiteiten relatief meer PPS-toeslag hebben ontvangen de afgelopen jaren. Dit komt onder andere omdat universiteiten de mogelijkheden van de regeling beter hebben benut.

Meerjarig ingezette PPS-toeslag naar ontvangende partij, 2013-2018 (€ mln)
BedrijvenKennisinstellingenUniversiteitenTO2-instituten
20131,89,35,416,1
2014619,415,716,6
20158,922,927,541,5
20164,220,635,923,4
201714,921,157,835,7
201818,744,269,533
Bron: TKI's; bewerkt door RVO.nl Brontabel als csv (207 bytes)